• Kaynak menüsünden dosya indirebilmek istiyorsanız lütfen forum kullanım bilgisini okuyunuz

1768 – 1774 Osmanlı- Rus Savaşı | Küçük Kaynarca Antlaşması | Konu Özeti | Ders Notu

Tarih Öğretmeni

Sultan
Yönetici
Sultan
Katılım
11 Mar 2009
Mesajlar
7,917
Beğeniler
6,265
Puanları
113
Konum
Yeryüzü
Web sitesi
www.tarihbilinci.com
#1

1768 – 1774 OSMANLI- RUS SAVAŞI

Nedenleri
  1. Çariçe II. Katerina'nın Petro'nun yayılmacı politikasını izlemesi.
  2. Rusya’nın Lehistan’ın içişlerine karışması ve egemenliğine almak istemesi
  3. Leh yurtseverlerinin Rusya'nın kendinden yana kral seçtirmesine karşı Rusya'ya direniş göstermeleri, Osmanlıdan yardım istemeleri.
  4. Lehli yurtseverlerin Osmanlı topraklarına sığınmaları ve Rusların izlemek bahanesiyle Osmanlı topraklarına girmesi.
  5. Rusların Osmanlılara bağlı olan Bosna ve Hersek’i Osmanlılar aleyhine kışkırtmaları

Savaş: Rus kuvvetleri Kafkasya, Gürcistan, Ukrayna ve Basarabya üzerine yürüdü. Hotin kalesini alarak Eflak, Boğdan’ı istila ettiler, Yaş ve Bükreş’i aldılar. Osmanlıdan yardım alamayan Kırım, Rus işgaline uğradı. 1771 yılında Baltık denizine de hazırlanan Rus donanması İngilizlerin yardımıyla Akdeniz’e gelerek Mora Rumlarını ayaklandırdı, isyan bastırılınca Ege Denizinde Osmanlı donanmasını yaktılar (Çeşme Baskını – 1771- 2. yakılış). Ruslar Ege Denizine egemen oldular. Prusya Kralı II. Frederik savaşa son vermek için Rusya ile görüşmelere başladı. Ancak anlaşma sağlanmayınca savaş yeniden başladı. Ruslar, Rusçuk ve Silistre’yi işgal ettiler, Akdeniz’deki donanmaları da Mısır'da isyancılara yardım etti. III. Mustafa üzüntüden öldü, yerine I. Abdülhamit geçti. Ruslar Şumnu yöresinde Osmanlı ordusunun üzerine yürüdüler. Sadrazam Muhsinzade Mehmet Paşa güçlü Rus ordularına karşı konulmayacağını gördü. Barış istemek zorunda kaldı. Küçük Kaynarca Antlaşması imzalandı. (1774) ) (I.Abdülhamit Dönemi)

Küçük Kaynarca Antlaşması Maddeleri (1774)
  • Kırım'a bağımsızlık verilecek, Kırım sadece dini bakımdan halifeye(padişah) bağlı kalacak.
İlk defa halkı tamamen Türk ve Müslüman olan bir toprak kaybedildi.
Rusya Kırım’ı elde etmek için önemli bir adım attı.
Osmanlı Devleti ilk defa siyasi ilişkilerde halifeliğin gücünden yararlanmaya başladı. Böylece Kırım ile dini ve kültürel bağını devam ettirmeyi amaçladı.


  • Azak kalesi, Kabartay bölgesi, Yenikale, Kerç, Kılburun kaleleri Dinyeper ile Buğ ırmakları arasındaki araziler Ruslara bırakılacak
1. ve 2. maddelerle Osmanlı Devleti, Karadeniz kıyılarını bir daha alamamak üzere kaybetti.

  • Rusya, Osmanlı yönetimindeki Ortodokslarla Eflak ve Boğdan beylerinin haklarını koruyabilecek.
Osmanlı Devleti Ortodoksların koruyuculuğunu Ruslara bıraktı
Rusya Osmanlı Devleti’nin içişlerine karışma hakkı elde etti.
Rusların Panslavizm politikasına zemin hazırlandı


  • Rusya Karadeniz’de donanma bulundurabilecek ve ticaret gemileri serbestçe boğazlardan Akdeniz’e geçebilecekti.
Karadeniz Türk gölü olma özelliğini kaybetti. Karadeniz’in kuzey sahilleri Rus denetimine girdi.
Ruslar ilk defa boğazlardan sıcak denizlere inme imkânı elde ettiler.
Rusların güney yönünde genişlemesine zemin hazırladı.


  • Rusya, kapitülâsyonlardan yararlanacak,
Rusya ilk defa kapitülasyonlardan yararlanma hakkını elde etti.

  • Rusya, İstanbul'da devamlı elçi bulundurabilecek ve gerekli gördüğü yerlerde konsolosluk açabilecekti
  • .Osmanlı Devleti, Rusya'ya savaş tazminatı ödeyecekti.
Osmanlı Devleti tarihinde ilk defa savaş tazminatı ödedi.

  • Rusya savaş sırasında işgal ettiği Eflak, Boğdan ,Beserebya ve Akdeniz’deki adarlı Osmanlı Devletine geri verecekti.Osmanlı Devleti de buralarda genel af ilan edecek,halktan bir süre vergi almayacak,halk istediği yere göç edebilecekti.Rus Hıristiyanları kutsal yerleri ziyaret edebilecekti.
Rusya bununla bu bölgelerin halkını kendine bağlamayı amaçlamıştır.

Önemi ve Sonuçları:
  1. Dünyanın sayılı devletlerinden olma özelliğini kaybetti.
  2. 18.Yüzyılda en ağır antlaşmayı imzaladı.
  3. Diplomasi bakımından yardım ettiği için Avusturya’ya Bukovina arazisi verildi.
  4. Bu antlaşma ile Kırım, Osmanlı toprağı olmaktan çıktı ve Balkanlar, Rus tehlikesine açık bir duruma geldi.
 
Üst Alt