• Kaynak menüsünden dosya indirebilmek istiyorsanız lütfen forum kullanım bilgisini okuyunuz

Emeviler

  • Konbuyu başlatan ilbilgehatun
  • Başlangıç tarihi
I

ilbilgehatun

Ziyaretçi
#1
1. MUAVİYE DÖNEMİ
Hz. Ali'nin ölümü ile Muaviye İslam Devleti'nin başına halifesi oldu. Muaviye Emevi kabilesinden olduğu için Muaviye ve daha sonra kendi soyundan gelen halifeler dönemine Emeviler dönemi denir. Muaviye halife olmakla birlikte tam anlamı ile rahat değildi. Çünkü Hz. Ali 'nin oğlu Hz. Hasan harekete geçmişti. Müslümanlar arasında yeniden bir savaş ortamı oluşuyordu. Ancak Hz. Hasan Müslümanlar arasında yeni bir savaşın olmasını istemediğinden Muaviye 'ye bazı şartlar öne sürerek savaştan çekildi. Buna göre Muaviye ölünce yerine Hz. Hasan'ın kardeşi Hz. Hüseyin halife olacaktı. Muaviye bu teklifi kabul etti.
Muaviye döneminde bir taraftan iç karışıklıklar olurken diğer taraftan fetih hareketleri hızını kesmeden devam ediyordu. Rodos ve Girit adalarına seferler yapıldı. İstanbul ilk defa İslam donanması tarafından kuşatıldı. Ancak İstanbul'un kalın surları ve suda da yanan grejuva ateşi sayesinde kuşatmadan kurtuldu.
2.YEZİD DÖNEMİ
Muaviye daha ölmeden oğlu Yezid'i halife ilan etti. Hz. Hasan ile yapmış olduğu antlaşmaya uymadı. Bunun üzerine Hz. Hüseyin harekete geçti. Küçük bir grupla Kufe şehrine doğru yola çıktı. Ancak Kerbela şehri yakınlarında Yezid'in ordusu tarafından kuşatıldı, direnmesi üzerine etrafındakilerle beraber öldürüldü. Hz. Hüseyin'in öldürülmesi İslam Dünyasındaki ayrılıkları daha da arttırdı. Hz.Ali taraftarları Ayrılarak Şİİ mezhebini kurdular.
3. ABDÜLMELİK DÖNEMİ
Halife Abdülmelik iç karışıklıkları giderdikten sonra fetih hareketlerine devam etti. Arapça resmi dil olarak ilan edildi. İlk İslam parası bu dönemde bastırıldı.
4. VELİD DÖNEMİ
Halife Velid döneminde fetih hareketleri daha da hızlandı.İslam orduları bir taraftan Orta Asya'da fetihler yaparken diğer taraftan kuzey Afrika'nın fethi tamamlanmış İslam orduları Kadiks Savaşı ( 711) ( Emevi - Vizigotlar ) ile Cebelitarik boğazını geçerek İspanya'ya girmişti. Tarik Bin Ziyad komutasındaki İslam orduları kısa sürede İspanya'yı fethettiler.
Puvatya Savaşı: İspanya'yı fetheden İslam orduları Pirene Dağlarını aşarak Fransa ya girmeye başladılar. Bunu üzerine Arap-İslam ordusu ile Frank ordusu karşı karşıya geldi. İki taraf arasında yapılan Puvatya Savaşını Frank ordusu kazandı ve Müslüman Arapların Avrupa'daki fetih hareketi durmuştu. Yenilen Müslüman Arap ordusu Fransa'dan geri çekildi ve İspanya da kaldı.
Yaklaşık 90 yıl süren Emevi hanedanı Horasanlı Ebu Müslim'in başlattığı bir ayaklanma sonucunda yıkıldı ve yerine Abbasi hanedanı kuruldu.
EMEVİLERİN YIKILIŞ SEBEBLERİ
1. Emevilerin Arap olmayan Müslümanlara değer vermemeleri, Arapları üstün görmeleri. (Arap olmayan Müslümanlara "Mevali" diyorlardı.)
2. Önemli görevlere Emevi ailesinden olanların getirilmesi ve bu durum sonucu oluşan Arap kabileleri arasındaki huzursuzluk.
3. Emevi ailesi arasındaki geçimsizlikler.
4. Fetihlerin durması.
5. Hz.Ali taraftarlarının ( Şiiler) çalışmaları.
6. Hz. Abbas'ın soyundan gelenlerin çalışmaları (Hz.Abbas peygamberimizin amcasıdır.)

EMEVİLER DÖNEMİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ
1. Emeviler döneminde sınırlar doğuda Seyhun nehrine batıda Atlas okyanusuna, kuzeyde pirene dağlarına ve Anadolu içlerine kadar genişlemişti.
2. Emeviler döneminde İslam kültür ve uygarlığının temelleri atıldı.
3. Emeviler devrinde halifelik babadan oğula geçmeye başladı ve halifelik bir saltanata dönüştü.
4. Türklerle Araplar arasında şiddetli mücadeleler yapıldı. ( Emevilerin Arapçılık politikası bunda etkili olmuştur.)
5. Ülke yönetimi eyaletlere bölünmüştür.
 

Tarih Öğretmeni

Sultan
Yönetici
Sultan
Katılım
11 Mar 2009
Mesajlar
7,897
Beğeniler
5,880
Puanları
113
Konum
Yeryüzü
Web sitesi
www.tarihbilinci.com
#2
EMEVİLER (661–750 )
Hz. Ali’nin şehit edilmesinden sonra Kûfe halkı Hz.Ali’nin oğlu Hz. Hasan’ı halife ilan etmişti. Ancak kendisinin halife olduğunu ilan ederek Hz.Hasan ile mücadele edeceğini belirtmiştir. Hz.Hasan, Müslümanların birbirlerini öldürmelerine engel olmak ve iç karışıklık oluşturmamak için Muaviye’ye bazı şartlar öne sürerek savaştan çekildi. Buna göre halifelik seçimle belirlenecekti. Muaviye bu teklifi kabul etti. Böylece İslam tarihinde Emeviler Devri denilen yeni bir dönem başlamıştır. Muaviye, Ümeyye ailesinden gelmesinden dolayı be devlete ve hanedana Emeviler denmiştir.
MUAVİYE DÖNEMİ (661–680)
1. Muaviye iç karışıklıkları giderdikten sonra uzun zamandır duran fetih hareketlerine tekrar başladı.
2. İslam orduları 674 ‘te Maveraünnehir bölgesine giderek Buhara, Semerkant ve Tirmiz’i vergiye bağlamışlardır.
3. Muaviye Merv şehrini merkez yaparak Horasan vilayetini kurmuş ve bu bölgeye pek çok Arap yerleştirmiştir.
4. Muaviye zamanında iki defa İstanbul kuşatımıştır. İlk kuşatmada Ebu Eyyup El-Ensârî şehit düşmüştür( 668). İknci kuşatma yedi yıl sürmüş ancak başarı sağlanamamıştır (674–680).
5. Bizans’tan Tunus’u aldılar, Burada Afrikiyye diye bir eyalet oluşturuldu ve Kayravan adında bir şehir kurularak merkez yapıldı.
6. Donanma Rodos ve Girit adalarına seferler düzenlemiştir.
7. Muaviye daha sağlığında oğlu Yezid’i yerine veliaht tayin etti. Böylece halifelik saltanata dönüştü.

YEZİD DÖNEMİ (680–683)
1. Kerbela Olayı: Muaviye’nin ölümü üzerine Yezid geçti. Bunun üzerine Hz. Hüseyin harekete geçti. Küçük bir grupla Kufe şehrine doğru yola çıktı. Ancak Kerbela şehri yakınlarında Yezid’in ordusu tarafından kuşatıldı, direnmesi üzerine etrafındakilerle beraber şehit edildi (680). Hz. Hüseyin’in öldürülmesi İslam Dünyasındaki ayrılıkları daha da arttırdı.
Hz.Ali taraftarları ayrılarak Şİİ mezhebini kurdular (ilk mezhep ayrılıkları başladı).
Bu olay İslam’daki siya*sal çatışmaları daha da hızlandırdı.

2. İslam orduları Kuzey Afrika’da ilerleyişlerine devam ederek Fas ve Cezayir’i fethettiler. Böylece Atlas Okyanusu kıyılarına kadar ulaşıldı. Fakat Ukbe bin Nafi Kayveran’a dönerken şehit edildi.
Bu yenilgi ile Kuzey Afrika’da fetihler durduğu gibi Kayveran Bizanslıların eline geçti.
Yezid ‘den sonra II.Muaviye ve Mervan bin Hakem halife oldular.

ABDÜLMELİK DÖNEMİ (685–705)
1. Halife Abdülmelik iç karışıklıkları giderdikten sonra fetih hareketlerine devam etti.
2. Kuzey Afrika tamamen fethedildi.
3. Arapça resmi dil olarak ilan edildi.
4. İlk İslam parası bu dönemde bastırıldı.

VELİD DÖNEMİ (705–715)
1. Türk illerinde Kuteybe bin Müslim komutasında fetihler yapıldı.
2. Muhammed bin Kasım Hindistan’da Sind ve Güney Pencab’ın fethini gerçekleştirdi.
3. Tarik bin Ziyad komutasındaki birlikler Sebte (Cebelitarik( Boğazı’nı geçerek Vizigotları yendiler (Kadiks Savaşı–711). Böylece İspanya’nın fethi gerçekleşti.
Emevi devletinin en güçlü ve sınırlarının en geniş olduğu dönem halife Velid zamanıdır.

Süleyman Döneminde (715–717) : İstanbul denizden ve karadan kuşatıldı. Fakat alınamadı.
Abdülaziz Dönemi (717–720):Emevilerin en adaletli zamanı oldu. Lüzumsuz harcamalar engellendi.
II.Yezid Döneminde ( 720-724)
1. Hazarlar Kafkasların güneyine indiler ve Azerbaycan’ı istila ettiler.
2. Abbasiler Emevi aleyhine gizli faaliyetlere giriştiler.
HİŞAM DÖNEMİ ( 724–743)
Puvatya Savaşı(732): Abdurrahman’ül-Gafiki komutasındaki İslam orduları Pirene Dağlarını aşarak Fransa’ya girerek Bordo’yu aldılar (732).Fakat Franklarla yaptıkları Puvatya Savaşı’nı kaybettiler, İspanya valisi Abdurrahman’ül-Gafiki şehit düştü ve tekrar ispanya’ya çekildiler.
Puvatya, İslam ordularının Fransa içlerinde ulaştıkları son yer olmuştur.
Müslüman Arapların Batı Avrupa’daki fetih hareketi durmuştu. Pireneler sınır oldu.
Yenilen Müslüman Arap ordusu Fransa’dan geri çekildi ve İspanya da kaldı.
EBU MÜSLİM İSYANI VE EMEVİ DEVLETİ’NİN YIKILMASI (750) :
Yaklaşık 90 yıl süren Emevi hanedanı Horasanlı Ebu Müslim isyan etti. Emevi birliklerini ve son Emevi halifesi II.Mervan’ı da yenerek bu hanedanı ortadan kaldırdı.
Emevilerin Yıkılış Sebepleri
1) Arap milliyetçiliği yaparak Arap saltanatı oluşturmaları ve kendilerinden olmayan Müslümanlara köle muamelesi yapmaları.(Arap olmayan Müslümanlara “Mevali” diyorlardı.)
2) Önemli görevlere Emevi ailesinden olanların getirilmesi ve bu durum sonucu oluşan Arap kabileleri arasındaki huzursuzluk.
3) Emevi ailesi arasındaki geçimsizlikler ve taht kavgaları
4) Fetihlerin durması.
5) Ülkedeki ekonomik dengesizlik
6) Hz.Ali taraftarlarının ( Şiiler), Hz. Abbas’ın soyundan gelenlerin ve Haricilerin çalışmaları.
7) Sınırların çok genişlemesi ve merkezden kontrolünün zorluğu
Emeviler Döneminin Genel Özellikleri
1. Emeviler döneminde sınırlar doğuda Seyhun nehrine batıda Atlas okyanusuna, kuzeyde pirene dağlarına ve Anadolu içlerine kadar genişlemişti.
2. Emeviler döneminde İslam kültür ve uygarlığının temelleri atıldı.
3. Emeviler devrinde halifelik babadan oğula geçmeye başladı ve halifelik bir saltanata dönüştü.
4. Türklerle Araplar arasında şiddetli mücadeleler yapıldı.( Emevilerin Arapçılık politikası bunda etkili olmuştur.)
5. Ülke yönetimi eyaletlere bölünmüştür.
6. Emeviler, Hz.Muhammed ve Dört Halife dönemlerindeki basit ve gösterişten uzak İslâm Devleti'ni, zaman ve şartların sonucunda Bizans ve Sasanilerden de yararlanarak, tam teşekküllü bir Arap Devleti haline getirdiler.
7. Fethedilen yerler zamanla İslâmlaştı. Hatta İran ve Türkistan hariç Araplaştı.
8. Emevilerin izlediği Arap milliyetçiliği politikası İslâmiyet’in diğer milletler arasında yayılmasını engellemiştir.
Emeviler Döneminde Türklerle İlişkiler
1. Hz. Ömer döneminde Müslümanlarla Türkler komşu oldular.
2. Hz. Osman döneminde de bir taraftan Kafkaslarda, diğer taraftan Maveraünnehir'de Türklerle (Türgiş Devleti) savaşlar başladı.
3. Türklerle Araplar arasındaki büyük savaşlar Emeviler döneminde olmuştur. I.Velid döneminde Kuteybe b. Müslim Maveraünnehir'in fethini gerçekleştirdi (715). Bu sırada Türgeşlerin başında bulunan Sulu Han, Türk şehirlerini tekrar geri aldı. Sulu Han’dan sonra yerine geçen Boğa Tahran Emevilerin Horasan valisi tarafından öldürülünce Maveraünnehir’de Araplar rahatlamışlar ve bölgede Türklerle mücadele edecek bir Türk devleti kalmamıştır.
Sulu Han'ın yerine geçen Bağa Tarkan zamanında savaşlar devam etti. Fakat Bağa Tarkan'ın Emeviler tarafından öldürülmesinden sonra Emeviler kesin olarak Maveraünnehir'e yerleştiler.
 

Tarih Öğretmeni

Sultan
Yönetici
Sultan
Katılım
11 Mar 2009
Mesajlar
7,897
Beğeniler
5,880
Puanları
113
Konum
Yeryüzü
Web sitesi
www.tarihbilinci.com
#3
EMEVİLER

Dört Halife devrinden sonra İslâm devletinin başına geçen hanedan (661-750)

Ebu Süfyan'ın oğlu Muaviye bu hanedanın kurucusudur. Muaviye, Hz. Ömer zamanında Suriye valiliğine atanmıştı. Çalışkan, zeki ve kurnaz bir devlet adamıydı. Hz. Ali'nin halifeliğine karşı çıktı. Onun, Hz.Osman'ın öldürülmesinden sorumlu olduğunu ileri sürdü.

Sıffin Savaşı'ndan sonra Şam'da halifelik yapmaya başladı. Hz. Ali de Kufe'de halifeliğini sürdürüyordu. Hz. Ali'nin şehit edilmesinden sonra ona bağlı olanlar oğlu Hz. Hasan'ı halife seçtiler. Fakat Hz. Hasan, Muaviye' nin kurnazlıklarıyla başa çıkamayacağını anlayınca halifeliği bazı koşullarla ona bıraktı. Böylece, Muaviye bütün Müslümanların halifesi oldu. Onunla birlikte Emeviler de halifeliği ele geçirdiler.

Muaviye, iç karışıklıklar yüzünden durmuş olan fetihlere yeniden başladı. Kıbrıs ve Rodos'u ele geçirdi. İstanbul üzerine oğlu Yezidin komutasında bir ordu gönderdi. İstanbul Araplar tarafından ilk kez karadan ve denizden kuşatıldı. Fakat başarı sağlanamadı. Doğu Romalılar, Rum ateşi (grejuva) ile Arap gemilerini yaktılar. Bu savaş sırasında Hz. Muhammed'in bayraktarı Eyyub El-Ensari hastalanarak öldü. Muaviye, her yıl Anadolu'ya akınlar yaptırdı. İç karışıklıklara meydan vermemek için çok dikkatli davrandı. Muaviye, ölmeden önce, kendi yerine oğlu Yezid'i halife seçtirdi. Böylece, Emevilerle babadan oğula ve kardeşe geçen bir saltanat yöntemi kurulmuş oldu.

Yezid, babası gibi değerli bir devlet adamı değildi. Ali'nin küçük oğlu Hüseyin, Yezid'in halifeliğini tanımadı. Kendisini halifeliğe getirmek isteyen Kûfelilerin çağrısını kabul ederek az bir kuvvetle yola çıktı. Hüseyin'in Irak'a gitmekte olduğunu öğrenen Yezit, en güvenliği komutanlardan Ubeydullah'ı Küfe valiliğine atadı. Ubeydullah'ın kuvvetleri, Hüseyin'i Fırat ırmağı kenarında Kerbela denilen yerde şehit ettiler (680). Bugün (Hicri 10 Muharrem 61), Ali'ye bağlı olanlar (Şiiler) için bir yas günü sayıldı.

Peygamberin torununun öldürülmesi, Emevilere karşı olan düşmanlığı daha çok artırdı. Bu durumdan yararlanan Abdullah bin Zübeyr, Hicaz'da halifeliğini ilân etti. Yezit, Abdullah bin Zübeyr üzerine kuvvet gönderdiği sırada öldü.

Oğlu 2. Muaviye halifelikten vazgeçti (683).

Suriye'de Emevi ailesinin öteki kolundan Mervan halife oldu. Hicaz, Yemen ve Irak, Abdullah bin Zübeyr'i halife tanıdı. Mervan çok geçmeden öldü. Yerine oğlu Abdülmelik geçti.

Abdülmelik, Emevi soyunun en başarılı halifelerinden biridir. İlk zamanları karışıklık içinde geçti. Hüseyin'in öcünü almak için, ortaya atılan Muhtar, Irak'ı eline geçirdi. Muhtar, Abdullah bin Zübeyr'in üzerine gönderdiği orduya yenildi ve öldürüldü. Abdülmelik, böylece bir düşmanından kurtulmuş oldu. Haccac komutasında bir orduyu, Hicaz'da bulunan Abdullah bin Zübeyr'e karşı gönderdi. Haccac, Mekke'yi kuşattı; şehre girdi, Abdullah bin Zübeyr'i öldürdü. Bundan sonra Irak valiliğine atanan Haccac, burasını Haricilerden ve Şiilerden temizledi. Abdülmelik bütün İslâm imparatorluğunu yönetimi altında toplamış oldu. Bundan sonra, Anadolu, Kuzey Afrika ve Horasan'a büyük kuvvetler gönderildi.
Abdülmelik, ilk Arap parasını bastırdı. Daha önce yabancı devletlerin paraları kullanılıyordu. Arapçayı resmi dil olarak kabul etti. Devlet örgütünü esaslı bir şekilde düzenledi. 705'te öldü.

Abdülmelik'ten sonra, Emevilerin yıkılışına kadar geçen kırk beş yılda dokuz halife iş başına geldi. Bunların başlıcaları I. Velit, Süleyman, Ömer ve Hişam'dır.

Doğu Romalılarla Savaş:

Abdülmelik zamanında Anadolu'ya akınlar yapıldı. Halife Süleyman zamanında İstanbul karadan ve denizden kuşatıldı. Fakat, bu kez de başarı sağlanamadı. İsavriya sülâlesinin kurucusu III. Leon, İstanbul'u şiddetle savundu. Araplar İstanbul'u alamadılar. Anadolu'da da fazla bir yer ele geçiremediler.

Kuzey Afrika'nın Fethi:

Halife Yezit zamanında, Ukbe bin Nafi komutasmda bir Arap ordusu, Kuzey Afrika'yı baştan başa geçerek Atlas Okyanusu kıyısına kadar ilerledi. Fakat, bu başarı geçici oldu. Bu ülkede yaşayan Berberiler, savaşçı insanlardı; ayaklanarak Arabları yenilgiye uğrattılar. Halife Abdülmelik zamanında Kuzey Afrika valiliğine Musa bin Nusayr atandı. Musa, değerli bir komutandı. Başarılı olabilmek için, önce Berberilere Müslümanlığı kabul ettirdi; onlardan bir ordu kurdu. Bundan sonra bütün Kuzey Afrika'yı ele geçirebildi.

İspanya'nın Fethi:

Bu sırada İspanya'da Vizigot krallığı bulunuyordu. Vizigotlar, iç karışıklıklar yüzünden güçsüz düşmüşlerdi. Kral Rodrik, halk tarafından sevilmiyordu. Septe boğazı komutanı Kont Julianus ile arası açıktı. Kont Julianus, Musa bin Nusayr'e haber göndererek onu İspanya'yı fethetmek için kışkırttı.
Musa bin Nuseyr, halife I. Velid'ten izin aldıktan sonra, güçlü bir öncü kuvvetini, Berberilerden Tarık bin Ziyad komutasında İspanya'ya gönderdi. Tarık, bugün kendi adıyla söylenen Cebelitarık boğazından (Septe boğazı) geçerek İspanya'ya çıktı (711). Askerlerine, güç durumda kaldıklarında geri dönme umudunu bırakmamak için bütün gemileri yaktırdı. Vizigot kralı Rodrik'in ordusunu bozguna uğrattı. Kralı, kendi eliyle öldürdü. Tarık, Musa bin Nusayr'in daha ileri gitmemesi ve kendisini beklemesi buyruğunu dinlemedi. Dağılan düşmanın toplanmasına zaman bırakmamak için bu ülkenin fethini sürdürdü. Vizigotların başkenti olan Toledo'yu (Tuleytule) aldı. Bu sırada Musa da İspanya'ya çıkıp Portekiz'e doğru ilerlemeye başladı. Musa, buyruğunu dinlemediği için Tarık'ı hapsetti. Fakat halifeden gelen bir buyruk üzerine, hapisten çıkartıp onu eski görevine gönderdi. Tarık, Musa ve Musa'nın oğlu Abdülaziz, üç koldan hareket ederek İspanya'yı ele geçirdiler. İspanya, Emevilerin bir ili haline gedi. Bu ülkedeki Hıristiyanların bir bölümü, kuzeye doğru çekilerek dağlık bölgeye yerleşti. Araplar, burasını ele geçirmeden Fransa üzerine yürümeyi daha uygun buldular. Bu bölgede kalan Hıristiyanlar, ileride Müslümanlar için tehlikeli bir düşman olacaklardır.

Puvatya Savaşı:

İspanya'ya vali olarak atanan komutanlar, Pirene dağlarını aşarak Fransa'yı istilâ etmeye başladılar. Bunlardan Abdürrahman-ül Gafiki Bordo (Bordeaux) şehrini aldı. Akitanya ordusu yenilgiye uğratıldı. O sırada Fransa'da Frank krallığı vardı. Bu devletin saray bakanı Şarl Martel (Charles Martel), kuvvetlerini toplayıp Araplar üzerine yürüdü. İki ordu Puvatya'da (Poitiers) karşılaştı. Çok şiddetli ve kanlı bir savaş oldu (732). Abdürrahman-ül Gafiki, savaş meydanında şehit düştü. Arap ordusu geri çekilmek zorunda kaldı. Franklar da Müslümanları izleyemediler. Bu yenilgi, Arapların ileri yürüyüşünü durdurdu. Müslümanlar uzun süre Narbon (Narbonne) şehrini ellerinde tuttular. Puvatya savaşı, İslâm ve Avrupa tarihinde çok önemli bir dönüm noktasıdır. Araplar bu savaşı kazanabilselerdi, daha başka gelişmeler görülebilir, İslâm dini Avrupa'da yayılabilirdi.

Türk-Arap Savaşı:

Araplar Ömer'in halifeliği zamanında İran'ı alarak Türk ülkelerine kadar ilerlemişlerdi. Bu sırada Batı Göktürk devleti karışıklık içindeydi. Bu yüzden Türk hükümdarı Tulu Han, Sasanilere yardım edememişti. Halife Osman'dan sonra Araplar arasında çıkan iç karışıklıklardan yararlanan Toharistan Türkleri, Horasan'ı ele geçirdiler Muaviye, Horasan'ı yeniden aldı. Basra ve Kûfe'den 50 bin Arap göçmen Merv şehrine yerleştirildi. Araplar, burasını Türklere karşı bir üs haline getirdiler. Fakat, Abdülmelik'in halife olmasına kadar önemli bir davranışta bulunamadılar. Öte yandan Horasan'a yerleşen Araplar da birbirleriyle geçinemiyorlardı. I. Velit, Horasan valiliğine Kuteybe'yi atadı (705). Kuteybe, Araplar arasındaki anlaşmazlığa son verdi. Bundan sonra Türklere karşı şiddetli bir savaş açtı. Ceyhun ırmağını aşarak Maveraünnehir'e girdi. Uzun süren bir kuşatmadan sonra, bu bölgenin önemli bir ticaret merkezi olan Baykent şehrini aldı. Araplar, burada çok kötülük yaptılar. Eli silah tutanları öldürdüler; şehri neft ateşiyle yaktılar. Kuteybe, Buhara ve Semerkant şehirlerini de aldı. Bundan sonra Seyhun ırmağı vadisine ve Fergane'ye kadar ileri hareketlerde bulundu. Kuteybe, Türklere zorla Müslümanlığı kabul ettirerek onlardan bir ordu kurdu. Araplar, ancak bu Müslüman Türk ordusuyla Maveraünnehir'de tutunabildiler. Kuteybe, iyi bir devlet adamı değidi. Ele geçirdiği ülelerin Türk halkına karşı insanca davransaydı, Müslümanlık çok daha önce Türkler arasında yayılabilirdi. Kuteybe, I. Velit'ten sonra halife olan Süleyman'a karşı ayaklandığı için, ordusu tarafından öldürüldü.

Halife Ömer, Türklere karşı iyi davrandı. Savaştan ve yağmadan vazgeçi. Artık Müslüman olanlardan haraç ve cizye vergisi alınmayacaktı. Adalete aykırı davranışlarda bulunulmayacaktı. Ömer'in çok kısa süren halifeliğinden sonra, Araplar yeniden Türkler üzerine saldırmaya başladılar. Bunun üzerine Maveraünnehir Türkleri, Seyhun ırmağı boylarında bir devlet kurmuş olan Türgişlerin hükümdarı Sulu Handan yardım istediler. Sulu Han, birkaç kez Maveraünnehir'e gelerek Arapları ağır yenilgilere uğrattı. Araplar, Maveraünnehir ve Toharistan'dan çıkarıldılar. Yalnız ellerinde Buhara ve Keş gibi birkaç şehir kaldı.

Emevi valilerinden Nasr bin Seyyar, Türklere iyi davrandı. Onların onurlu olduğunu, Araplardan aşağı görülmeye katlanamayacaklarını anlamıştı, Maveraünnehir'i İslâm devletinin yönetimi altına almakta güçlük çekmedi. Bu ülkenin ekonomik yönden kalkınmasına çalıştı. Bu sırada Çinliler, Doğu Göktürk devletini yıkmışlar, Çu ırmağına kadar olan yerleri egemenlikleri altına almışlardı. Türkler, bu durumda Çinlilerle Araplar arasında kalmışlardı. Hangi tarafa geçerlerse, önemli bir gelişmeye neden olabilirlerdi. Türkler, İslâm dinini benimseyerek Batıya yönelmeyi uygun görmüşlerdir.

Emevilerin Yıkılışı:

Emeviler zamanında, İslâm imparatorluğunun sınırları batıda Fransa'dan doğuda İndus ırmağına ve Batı Türkeli'ne kadar genişledi. Emeviler, daha ileri gidemediler. Zamanla fetihler durdu. Eskisi gibi ganimet sağlanamaz oldu. Ekonomik sıkıntı başladı. Emevilere karşı olan hoşnutsuzluk yaygınlaştı. Araplar arasında, önemli anlaşmazlıklar ve ayrılıklar vardı. Şiiler, fırsat buldukça Ali'nin torunlarından birini ileri sürerek ayaklanıyorlardı. Peygamberin amcası Abbas'ın soyundan gelenler de gizli bir örgüt kurmuşlardı. Haricilerin ayaklanmaları ise çok tehlikeli oluyordu. Araplar arasındaki bu çatışmalar İslâm devletini güçsüz düşürüyordu. Emeviler, Arapları, öteki Müslüman milletlerden üstün tutuyorlar, devlet işlerinde önemli yerlere onları getiriyorlardı. Tam bir Arapçılık politikası izliyorlardı. Türkler ve İranlılar gibi, Arap olmayan, fakat İslâm dinini benimseyen halka mevali diyorlar, onlara değer vermiyorlardı. Oysa, İslâm dinine göre, bütün Müslümanların birbirine eşit olması gerekiyordu. Onun için Türkler ve İranlılar, Emevilerin, devetin başında olmasını istemiyorlardı. İranlılar, Şii olduklarından, Ali'nin soyundan birini halife yapmaya çalışıyorlardı. Türkler ise Abbasileri tutuyorlar, onların kurdukları gizli örgüte giriyorlardı. Son zamanlarda, Emevi ailesi arasında geçimsizlik çıkmıştı. Halife olmak için birbirleriyle çatışmaya başlamışlardı. Emevilerin yıkılma nedenlerinin başlıcaları bunlardır.

Abbasilerin imamı İbrahim, on dokuz yaşlarında ateşli bir ihtilâlci olan Ebu Müslim'le görüştü. Onu çok beğendi. Horasan'da çıkarılması planlanan ayaklanmayı yönetmekle görevlendirildi. O zaman Horasan halkı, Emevilere karşı ayaklanmak için hazır bir durumda idi. İmparatorluğun başka yerlerinde de ayaklanmalar çıkmıştı. Ebu Müslim, Merv yakınlarında çevresinde topladığı kuvvetlerle ayaklandı (748). Merv şehrini aldı. Emevi ordusunu bozguna uğrattı. Nişabur'a girdi. Kısa sürede çok önemli başarılar kazandı. Emevilerin gönderdikleri ordular, Abbasilere bağlı kuvvetler tarafından yenilgiye uğratıldı. Küfe şehri ele geçirldi. Abbasilerden Ebül abbas Abdullah halife ilân edildi (749).

Son Emevi halifesi II. Mervan, büyük bir ordu ile Büyük Zap ırmağı kıyılarına gelmişti. Burada yapılan meydan savaşını Abbasiler kazandı. II. Mervan Mısır'a kaçtı. Orada saklandığı bir kilisede yakalanarak öldürüldü (750). Böylece Emevi hanedanı halifelikten uzaklaştırıldı. Ebül Abbas Abdullah,Emevi soyundan olanların hepsini öldürttü. Yalnız bunlardan Abdurrahman adında bir genç, Kuzey Afrika'ya kaçarak kurtuldu.
 

Yorgun

Veziri Azam
Yönetici
Vezir-i Azam
Katılım
13 Mar 2009
Mesajlar
13,959
Beğeniler
15,576
Puanları
113
Web sitesi
www.tarihsinifi.com
#4
EMEVİLER DÖNEMİ (661–750)
1.İç çatışmaların durmasıyla birlikte dışa dönük po­litikalara önem verildi. Fetih hareketleri başladı.
2.Halife Muaviye zamanında İstanbul iki kez kuşa­tıldı.
3.Halife Muaviye zamaında Maveraünnehir bölgesi fethedildi.
4.Halife Muaviye oğlu Yezidi halife yaptı. Hz. Ali'nin oğlu Hz. Hüseyin Yezidin halifeliğine karşı çıktı. Bunun sonunda Kerbelâ Olayı oldu. (681). Bu olayda Hz. Mu­hammed'in torunları öldürüldü. Bu olay İslamdaki siya­sal çatışmaları daha da hızlandırdı.
5.Emevi devletinin en güçlü olduğu dönem halife Velid zamanıdır.
6.İslam orduları, Batı Türkistan'da Türklerin yaşa­dığı Buhara, Semerkant, Taşkent gibi yerleri fethettiler.
7.Halife Velid zamanında İslâm orduları Tarık Bin Ziyad komutasında İspanya'ya geçtiler. Buradaki Vizigot krallığını yıktılar (711). Müslümanlar buraya Endülüs adını verdiler.
8.Halife Velid'den sonra başarılı kişiler iktidarda gö­rülmedi, devlet zayıflamaya başladı. Bu sırada Emevi or­duları Fransa'yı almak için Franklarla Puvatya sava­şını yaptılar. (732) Emevi orduları yenilgi­iye uğradı. Bu durum Emevilerin Avrupadaki ilerleyişinin durmasına neden oldu.
9.Emeviler Orta Asya'yı almak istediler. Başlatılan akınları Türgiş devleti engelledi. Bu dönemde devlet, yıkılış sürecine girmeye başladı.
EMEVİLERİN YIKILIŞ NEDENLERİ
1.Emevi hanedanındaki taht kavgaları.
2.Şiilerin isyanları.
3.Arap olmayan Müslümanlardan ağır vergiler al­ma­ları ve onlara mevali (yarı köle) uygulamasında bu­lunma­ları.
4.Kerbelâ olayı nedeniyle geniş bir muhalefetle karşılaşmaları.
5.Hz. Muhammedin yakını olan Abbasoğullarının gizli faaliyetlerde bulunmaları.
6.Horasanda Ebu Müslüm, büyük bir muhalefet başlattı. Kurduğu orduyla Emevilerin başkenti Şam'ı aldı ve Emevi devletine son verdi.
 

kibela24

Veliaht
Yönetici
Veliaht
Katılım
12 Mar 2009
Mesajlar
7,974
Beğeniler
86
Puanları
48
#5
Üst Alt