• Kaynak menüsünden dosya indirebilmek istiyorsanız lütfen forum kullanım bilgisini okuyunuz

Mili Eğitim Bakanlığı İç Denetim Yönergesi

Yorgun

Veziri Azam
Yönetici
Vezir-i Azam
Katılım
13 Mar 2009
Mesajlar
13,959
Beğeniler
15,602
Puanları
113
Web sitesi
www.tarihsinifi.com
#1
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI İÇ DENETİM YÖNERGESİ
OCAK 2014-2676 EK TD
BİRİNCİ BÖLÜMGenel Hükümler
Amaç ve kapsam
MADDE 1 - (1) Bu Yönergenin amacı, Millî Eğitim Bakanlığı İç Denetim Birimi Başkanlığının işleyişi ve yönetimi ile iç denetçilerin ve üst yöneticinin iç denetime ilişkin görev, yetki ve sorumluluklarına yönelik esas ve usulleri düzenlemektir.
(2) (Değişik:2013) Bu yönerge, iç denetim birimi başkanlığı tarafından
hazırlanır, İç Denetim Koordinasyon Kurulu’nun uygun görüşü alındıktan sonra üst yöneticinin onayıyla yürürlüğe konulur.
Hukukî dayanak
MADDE 2 - (1) (Değişik:2013) Bu Yönerge 12/07/2006 tarihli ve 26226 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin son fıkrası uyarınca hazırlanmıştır.
2) (yönerge metninden çıkarıldı)
Tanımlar
MADDE 3 - (1) Bu Yönergede geçen;
a) Bakan: Millî Eğitim Bakanını,
b) Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,
c) Başkan: Millî Eğitim Bakanlığı İç Denetim Birimi Başkanını,
ç) Başkanlık: Millî Eğitim Bakanlığı İç Denetim Birimi Başkanlığını,
d) Başkan Yardımcısı: Millî Eğitim Bakanlığı İç Denetim Birimi Başkanına yardımcı
olmak üzere başkanın teklifi ve üst yöneticinin onayı ile görevlendirilen iç denetçiyi,
e) (Değişik:2013) Denetim Gözetim Sorumlusu: İç denetim faaliyetinin, kamu iç denetim standartlarına uygun olarak yürütülmesini sağlamak amacıyla her iç denetim çalışması için başkanlıkça görevlendirilen iç denetçiyi,
f) İç Denetçi: Bu Yönerge ve ilgili mevzuat çerçevesinde iç denetim faaliyetlerini
gerçekleştirmekle sorumlu Millî Eğitim Bakanlığı İç Denetim Birimi Başkanını ve her düzeyde sertifika sahibi Millî Eğitim Bakanlığı İç Denetçilerini,
g) İç Denetim: Kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini
değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetini,
ğ) İç Denetim Birimi Başkanlığı: Millî Eğitim Bakanlığı İç Denetim Birimi Başkanı, Başkan Yardımcısı ve İç Denetçiler ile ihtiyaca göre görevlendirilen diğer personeli,
h) Kanun: 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununu,
ı) Kurul: İç Denetim Koordinasyon Kurulunu,
i) Üst Yönetici: Millî Eğitim Bakanlığı Müsteşarını,
j) (Değişik:2013) Yönerge: Millî Eğitim Bakanlığı İç Denetim Yönergesini,
k) Yönetmelik: İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliği, ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İç Denetimin Amacı, Kapsamı ve Standartları
İç denetimin amacı
MADDE 4 - (1) İç denetim, Bakanlığın faaliyet ve çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip
yönetilmediğini değerlendirmek amacıyla yapılan bağımsız, tarafsız bir güvence sağlama
ve danışmanlık faaliyetidir. İç denetim birimi başkanlığı, risk yönetimi, iç kontrol ve yönetim süreçlerinin etkinliği ve yeterliliğinin değerlendirilmesi ve geliştirilmesi suretiyle Bakanlığın amaçlarının gerçekleştirilmesine yardımcı olur.
(2) İç denetim faaliyeti; Bakanlık faaliyetlerinin amaç ve politikalara, kalkınma planına, programlara, stratejik planlara, performans programlarına ve mevzuata uygun
olarak planlanmasını ve yürütülmesini; kaynakların etkili, ekonomik ve verimli
kullanılmasını; bilgilerin güvenilirliğini, bütünlüğünü ve zamanında elde edilebilirliğini sağlamayı amaçlar.
İç denetimin kapsamı
MADDE 5 - (Değişik:2013) (1) Bakanlığın merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatı dahil tüm birimlerinin faaliyet ve işlemleri iç denetim kapsamındadır.
(2) (Değişik:2013) İç denetim, faaliyet, süreç veya birimlerin risk düzeyi esas alınarak sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla iç denetim standartlarına uygun
olarak yapılır.
Kamu iç denetim standartları ve meslek ahlâk kuralları
MADDE 6 - (1) İç denetim faaliyetleri, ilgili mevzuat ve kurul tarafından belirlenen Kamu İç Denetim Standartları ve Kamu İç Denetçileri Meslek Ahlâk Kurallarına uygun olarak yürütülür, açıklık bulunmayan hallerde ise uluslararası denetim standartları ile etik kurallar dikkate alınır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İç Denetim Birimi Başkanlığı, Yönetimi ve Görevleri
İç denetim birimi başkanlığının yapısı
MADDE 7 - (1) İç denetim birimi başkanlığı; başkan, başkan yardımcısı ve iç denetçiler ile ihtiyaca göre görevlendirilen büro personelinden oluşur.
(2) İç denetim birimi başkanlığı idari yönden doğrudan üst yöneticiye bağlı olarak
faaliyetlerini yürütür ve üst yönetici dışındaki makam veya mercilerle ilişkilendirilemez.
İç denetim birimi başkanlığının görevleri
MADDE 8 - (1) İç denetim birimi başkanlığı aşağıdaki görevleri yürütür:
a) Bakanlık teşkilatının her türlü faaliyet ve işlemlerini denetlemek,
b) Bakanlık kaynaklarının ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini, nesnel risk analizlerine dayalı olarak değerlendirmek, rehberlik
ve danışmanlık yapmak,
c) Yasal uygunluk denetimi yapmak,
ç) Risk analizlerine dayalı iç denetim plan ve programlarını hazırlamak, geliştirmek ve üst yöneticinin onayına sunmak,
d) Onaylanan denetim plan ve programlarının uygulanmasını sağlamak, denetim
ve danışmanlık faaliyetlerini yürütmek, üst yönetici tarafından talep edilen ve görev alanına giren program dışı görevleri gerçekleştirmek,
e) Bakanlığın risk yönetimi, iç kontrol ve yönetişim süreçlerinin etkinlik ve yeterliliğini değerlendirmek,
f) İç denetim faaliyetleri sırasında tespit edilen veya iç denetim birimi başkanlığına intikal eden inceleme veya soruşturma yapılmasına gerek duyulan hususları üst
yöneticinin bilgisine sunmak,
g) İç denetim faaliyetlerinin sonuçlarını izlemek,
ğ) İç denetim faaliyetlerinin değerlendirilmesi, kamu iç denetim standartları ve meslek ahlâk kurallarına uygun olarak yürütülmesi ve iç denetim faaliyetlerinin
geliştirilmesi için kalite güvence ve geliştirme programı oluşturmak, uygulamak ve
geliştirmek,
h) Kalite güvence ve geliştirme programı çerçevesinde yapılan değerlendirme sonuçlarını üst yöneticiye sunmak,
ı) Yıllık iç denetim faaliyet raporunu hazırlamak ve üst yöneticiye sunmak,
i) İç denetim birimi başkanlığının görevlerini etkin bir şekilde yerine getirebilecek bilgi, yetenek, tecrübe ve meslekî yeterliliğe sahip iç denetçi kadrosunu Bakanlığın insan kaynakları politikaları ile uyumlu olarak oluşturmak ve bunun için gerekli prosedürleri gerçekleştirmek,
j) İç denetim birim yönergesini ve işlem süreçlerini kurulun düzenlemelerine uygun olarak hazırlamak ve geliştirmek,
k) İç denetim faaliyetlerinin sonuçları hakkında üst yöneticiye belirli aralıklarla bilgi sunmak, iç denetim alanındaki gelişmeler ve en iyi uluslararası uygulamalar konusunda bilgilendirmek,
l) Denetim raporlarının, raporlama standartları ile belirlenen usul ve esaslara uygunluğunu kontrol etmek ve bir örneğini iç denetim birimi başkanlığında muhafaza
etmek,
m) İç denetim faaliyeti ilgili diğer işlemleri yürütmek.
Üst yöneticinin görev ve yetkileri
MADDE 9- (1) Üst yönetici aşağıdaki görev ve yetkilere sahiptir:
a) İç denetim birimi başkanlığı tarafından hazırlanan iç denetim plan ve programlarını onaylamak, program dışı konulara ilişkin görev verme, yürütülecek görevlere ilişkin görevlendirmeleri yapmak,
b) İç denetim plan ve programlarının hazırlanması sürecinde plan ve programa dâhil edilmesini gerekli gördüğü birim ve konuları iç denetim birimi başkanlığına bildirmek, c) (Değişik:2013) İç denetim birimi başkanlığı tarafından hazırlanan iç denetim yönergesi ile yönerge değişikliklerini Kurulun uygun görüşünü alarak yürürlüğe
koymak,
ç) Başkanı doğrudan, başkan yardımcısını ise başkanın önerisi üzerine görevlendirmek,
d) İç denetim birimi başkanlığına atanacak iç denetçileri Bakana teklif etmek,
e) Sertifika derecelendirmesine ilişkin puanlamayı Başkanın teklifi üzerine yapmak,
f) İç denetim birimi başkanlığı ile denetlenen birim yönetimi arasındaki uyuşmazlıkları çözümlemek ve nihai kararı vermek,
g) Denetlenen birimlerin yönetici ve personelinden denetim faaliyetinin yürütülmesini engelleyici fiil ve tavır sergileyenler hakkında gerekli tedbir ve müeyyideleri
uygulamak,
ğ) İç denetim raporlarını değerlendirerek gereği için ilgili birimler ile strateji geliştirme başkanlığına göndermek,
h) İç denetim raporları ile bunlar üzerine yapılan işlemleri iki ay içerisinde kurula göndermek ve iç denetim birimi başkanlığı tarafından hazırlanan yıllık iç denetim faaliyet raporunu kurula göndermek.
Üst yöneticinin sorumluluğu
MADDE 10- (1) Üst yönetici, iç denetim faaliyetlerinin yerine getirilmesinde:
a) İç denetçilerin görevlerini bağımsız bir şekilde yerine getirmeleri için gereken tüm önlemleri alır,
b) İç denetçilere, Bakanlığın faaliyetlerini olumsuz etkileyebilecek risklerin belirlenmesi çalışmalarında gerekli imkânı sağlar,
c) İç denetim faaliyeti kapsamına giren konularda, iç denetçilere gerekli bilgi ve
belgelerin sağlanması amacıyla, Bakanlık birimleri arasında etkili iletişim kurulmasını
sağlar,
ç) İç denetim raporlarında düzeltilmesi ve iyileştirilmesi önerilen konuları
değerlendirir ve gerekli önlemleri alır,
d) İç kontrol sürecinden elde ettiği bilgilerle, iç denetimden elde edilen bilgileri karşılaştırır ve kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanımına ilişkin tedbirleri gerektiğinde iç denetim birimi başkanlığıyla görüşerek belirler,
e) İç denetçilerin meslekî yeterliliğinin geliştirilmesi için gerekli tedbirleri alır,
f) İç denetçilerin görevlerini yaparken bağımsızlık veya tarafsızlığının tehlikeye girdiği veya ihlal edildiği durumlarda gerekli tedbirleri alır.
(2) Üst yönetici, iç denetim faaliyetlerinden beklenen faydanın en yüksek düzeyde
elde edilmesi için ilgili mevzuatta belirlenen her türlü katkıyı sağlamakla sorumludur.
(3) Üst yönetici, Bakanlık üst yönetimiyle yapacağı mutat toplantılara İç Denetim
Birimi Başkanını davet eder.
İç denetim birimi başkanının görevlendirilmesi
MADDE 11- (1) Başkan, iç denetçiler arasından üst yönetici tarafından görevlendirilir. Bu görevlendirme bir ay içinde kurula bildirilir.
(2) Başkan 3 yıl için görevlendirilir, bu görevlendirme bir defaya mahsus olmak
üzere uzatılabilir.
(3) Başkanın yokluğu halinde başkan yardımcısı Başkanlığa vekalet eder.
İç denetim birimi başkanının görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE 12- (1) Başkan;
a) İç denetim birimi başkanlığını mevzuata, denetim standartlarına ve rehberlere uygun olarak yönetmek,
b) (Değişik:2013) İç denetim yönergesini iç denetçilerle birlikte yılda bir defa
gözden geçirmek ve varsa değişiklik önerilerini Kurulun uygun görüşü alınarak yürürlüğe konulması için üst yöneticinin onayına sunmak,
c) (Değişik:2013) İç denetim raporlarının, Kurul tarafından belirlenen
raporlama standartlarına uygunluğunu kontrol etmek, iç denetim faaliyetlerinin sonuçlarını izlenmesi amacıyla bir takip sistemi oluşturmak, denetlenen birimlerin yöneticileri ile iç denetçilerin mutabık kalmadığı hususlarda üst yöneticinin kararı doğrultusunda yapılması gereken işlemleri takip etmek,
d) (Değişik:2013) İç denetim raporlarında yer alan öneriler ve eylem planları
çerçevesinde, yürütülen izleme faaliyetleri kapsamında denetlenen birimin yaptığı işlemler konusunda ilgili iç denetçileri bilgilendirmek ve izleme sonuçlarının takibini iç denetçiler eliyle yürütmek,
e) (Değişik:2013) İç denetçilerin program kapsamında ve program dışı görevlendirmelerini yapmak, iç denetçilerin performansını takip etmek, iç denetçilerin görevlendirilmesinde iç denetçilerin tarafsızlıklarını ihlal edebilecek durumları göz önünde bulundurmak,
f) (Değişik:2013) İç denetçilerin, iç denetim plan ve programlarına uygun
olarak faaliyet yürütmelerini sağlamak ve bu yönde gerekli tedbirleri almak, iç denetçilerin görevlerini yaparken bağımsızlık veya tarafsızlıklarının tehlikeye girdiği veya ihlal edildiği durumlarda gerekli tedbirleri almak ve üst yöneticiyi bilgilendirmek,
g) (madde yönerge metninden çıkarıldı)
ğ) (Değişik:2013) İç denetim faaliyetinin kalitesini gözetmek ve bu amaçla kurul tarafından yapılan düzenlemeler çerçevesinde kalite güvence ve geliştirme programı hazırlamak, dış değerlendirme sonuçlarına ilişkin düzeltici ve iyileştirici önlemleri
almak,
h) (Değişik:2013) Yıllık iç denetim faaliyet raporunu, Bakanlık iç kontrol sistemine ilişkin genel değerlendirmeyi de kapsayacak şekilde hazırlamak ve üst yöneticiye sunmak,
ı) İç denetim kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli şekilde kullanılmasını
sağlamak,
i) İç denetim faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında gerek görülmesi halinde, başka bir iç denetçiden veya konunun uzmanından görüş veya yardım alınmasını sağlamak,
j) (Değişik:2013) İdari ve/veya cezai yönden suç teşkil eden, soruşturma veya
ön inceleme yapılmasını gerektiren durumlara ilişkin iç denetçilerin tespitlerini üst yöneticiye bildirmek,
k) Birim faaliyetleri hakkında üst yöneticiyi düzenli olarak bilgilendirmek,
l) (Değişik:2013) İç denetime ilişkin mevzuatın ve Kurul kararlarının uygulanmasında ortaya çıkan tereddütleri kurulun bilgisine sunmak
m) İç denetçilerin, meslek içi eğitim programına uygun bir şekilde, bilgi ve becerilerini düzenli olarak arttırmalarını sağlamak,
n) (Değişik:2013) İç denetim birimi başkanlığının bütçesine ilişkin işlemleri
yürütmek, birim personelinin ihtiyacı olan meslekî araç, gereç ve malzemeyi temin etmek, o) İç denetçilerin sertifika derecelendirmelerine esas puanlamayı üst yöneticiye
teklif etmek,
ö) İç denetim birimi başkanlığı yönergesini iç denetçiler ile birlikte yılda bir defa gözden geçirmek ve varsa değişiklik önerilerini üst yöneticinin uygun görüşüne sunmak,
p) Sayıştay ile iç denetim birimi başkanlığı arasındaki iletişim ve koordinasyonu sağlamak,
r) Kurul tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde; teftiş, soruşturma ve benzeri faaliyetleri yürüten teftiş ve denetim birimleriyle gereken işbirliğini sağlamak,
s) Yürütülen denetim faaliyetlerinde iç denetçi ile denetim gözetim sorumlusu arasında oluşabilecek ihtilafları çözüme kavuşturmak,
ş) (Değişik:2013) İç denetçiler ve büro personelinin izinlerini onaylamak,
t) (Değişik:2013) Mevzuatla verilen diğer görevler ile iç denetim faaliyetleriyle ilgili olarak üst yönetici, tarafından verilen diğer görevleri yapmak,
ile görevli ve yetkilidir.
Başkan yardımcısı
MADDE 13- (1) Başkana yardımcı olmak üzere bir iç denetçi, Başkanın teklifi Üst
Yöneticinin onayıyla başkan yardımcısı olarak görevlendirilir.
(2) (Değişik:2013) Başkan yardımcısı, başkan tarafından verilen görevleri yürütür.
İdari personel ve büro
MADDE 14 - (1) İç denetim birimi başkanlığında, faaliyetlerinin gerektirdiği nitelik ve sayıda personel görevlendirilir ve büro oluşturulur.
(2) İdari görevlerin mahiyeti ve kapsamı ile personelin görev, yetki ve sorumlulukları Başkanlıkça yazılı olarak belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İç Denetçilerin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
İç denetçinin görevleri
MADDE 15- (1) İç denetçiler aşağıdaki görevleri yürütür:
a) Risk analizlerine dayanarak Bakanlığın risk yönetimi, iç kontrol ve yönetim yapılarını değerlendirmek,
b) Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması bakımından incelemeler yapmak ve önerilerde bulunmak,
c) Bakanlığın faaliyet ve işlemlerinin ilgili kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer mevzuata uygunluğunu denetlemek suretiyle yasal uygunluk denetimi yapmak,
ç) Bakanlığın harcamalarının, mali işlemlere ilişkin karar ve tasarruflarının, amaç ve politikalara, kalkınma planına, programlara, stratejik planlara ve performans
programlarına uygunluğunu denetlemek ve değerlendirmek,
d) Bakanlığın mali yönetim ve kontrol süreçlerinin sistem denetimini yapmak ve bu konularda önerilerde bulunmak,
e) (Değişik:2013) Denetim sonuçları çerçevesinde iyileştirmelere yönelik
önerilerde bulunmak ve bunları izleme faaliyetleri kapsamında takip etmek,
f) Denetim sırasında veya denetim sonuçlarına göre soruşturma açılmasını gerektirecek bir duruma rastlanıldığında bu durumu ve suç teşkil eden durumlara ilişkin tespitlerini Başkanlık aracılığıyla üst yöneticiye bildirmek,
g) Bakanlık birimlerince üretilen bilgi ve raporların doğruluğunu değerlendirmek,
ğ) Üst yönetici tarafından gerekli görülen hallerde performans göstergelerini belirlemede Bakanlığın ilgili birimlerine yardımcı olmak, belirlenen performans göstergelerinin uygulanabilirliğini değerlendirmek.
İç denetçinin yetkileri
MADDE 16 - (1) İç denetçiler aşağıdaki yetkilere sahiptir:
a) İç denetim faaliyetleriyle ilgili olarak elektronik ortamdakiler dahil her türlü bilgi, belge ve dokümanlar ile nakit, kıymetli evrak ve diğer varlıkların ibrazını talep etmek,
b) Denetlenen birim çalışanlarından veya yürütülen görevin ilgili olduğu birim personelinden iç denetim faaliyetlerinin gereği olarak yardım almak, yazılı ve sözlü bilgi
istemek,
c) İç denetim faaliyetinin gerektirdiği konularda uzman yardımı almak veya görüşünden yararlanmak,
ç) İç denetim faaliyetlerinin gerektirdiği araç, gereç ve diğer imkânlardan
yararlanmak,
d) Görevin yürütülmesini engelleyici tutum, davranış ve hareketlerde bulunanları iç denetim birimi başkanlığı kanalıyla üst yöneticiye bildirmek.
eder:
etmek,
İç denetçinin sorumlulukları
MADDE 17- (1) İç denetçi, görevlerini yerine getirirken aşağıdaki hususlara riayet
a) Mevzuata, denetim standartlarına ve etik kurallara uygun hareket etmek, b) Meslekî bilgi ve becerilerini sürekli olarak geliştirmek,
c) Yetki ve ehliyetini aşan durumlarda iç denetim birimi başkanlığını haberdar
ç) Verilen görevin tarafsız ve bağımsız olarak yapılmasına engel olan durumların
bulunması halinde, durumu Başkanlık aracılığıyla üst yöneticiye bildirmek,
d) (Değişik:2013) Görevin tarafsız ve bağımsız olarak yapılmasını engelleyen
hususlarda başkanlık ile mutabık olmaması halinde durumu üst yöneticiye bildirmek,
e) Denetim raporlarında kanıtlara dayanmak ve değerlendirmelerinde tarafsız
olmak,
f) Denetim esnasında elde ettiği bilgilerin gizliliğini korumak.
2) (yönerge metninden çıkarıldı)
BEŞİNCİ BÖLÜM
Bağımsızlık, Tarafsızlık ve Meslekî Güvence
İç denetimin bağımsızlığı
MADDE 18 - (1) İç denetim faaliyeti, Bakanlığın günlük işleyişinden bağımsızdır. İç denetçiler görevlerini kanun, yönetmelik ve bu yönerge kapsamında tam bir bağımsızlık içinde gerçekleştirir.
(2) İç denetim faaliyetinin kapsamına, denetim uygulamalarına müdahale edilemez
ve iç denetçilerin görüşlerini değiştirmeleri istenemez. İç denetçilerin görevlerini bağımsız ve hiç bir etki altında kalmadan yapmaları Başkanın ve üst yöneticinin sorumluluğundadır. (3) İç denetimin bağımsızlığı kalite güvence ve geliştirme programı kapsamında
kurul tarafından düzenli olarak değerlendirilir.
İç denetçinin tarafsızlığı
MADDE 19- (1) İç denetçiler görevlerini yerine getirirken tarafsızlık ilkesiyle hareket eder. İç denetçiler, denetimin belirlenen amaçlarına ulaşılması için denetim faaliyetlerinde gerekli tüm denetim tekniklerini uygular, ihtiyaç duyacağı tüm bilgi ve belgeleri toplar, tarafsız ve yeterli bilgi ve tecrübeye sahip her denetçinin aynı sonuçlara ulaşmasını sağlayacak şekilde bu bilgi ve belgeleri değerlendirir ve denetim kalitesinden ödün vermeden ve başkalarının düşünce ve telkinlerinden etkilenmeden görüşünü oluşturur.
(2) İç denetçiler, görevlerini yürütürken bağımsızlık ve tarafsızlıklarını
zedeleyebilecek bir durumla karşılaşmaları halinde, bu durumu derhal iç denetim birimi başkanına yazılı olarak bildirir.
(3) Başkan, iç denetçilerin görevlendirilmesinde, tarafsızlıklarını zedeleyebilecek hususları dikkate alır.
(4) İç denetçiliğe ilk defa atananlar ile idari görevlerde iken iç denetçiliğe dönenler, daha önce sorumlu oldukları işlerle ilgili olarak bir yıl geçmeden iç denetim faaliyeti
yürütemez. Yürütülen danışmanlık ve benzeri faaliyetlerle ilgili olarak da bir yıl geçmeden denetim yapılamaz.
İç denetçilerin meslekî güvencesi
MADDE 20- (1) İç denetçilere Yönetmelik ve bu Yönergede belirtilen görevler dışında hiçbir görev verilemez ve yaptırılamaz.
(2) İç denetçiler vekâlet, tedvir veya görevlendirme suretiyle başka görevlere istekleri dışında görevlendirilemezler.
(3) Bakanlıkta daha önce iç denetçilik yapmış olanların mesleğe dönüşlerinde
Başkanlığın görüşü aranır.
(4) İç denetçiler, Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükmü saklı
kalmak kaydıyla, hiçbir şekilde istekleri dışında başka bir göreve atanamazlar.
ALTINCI BÖLÜM
İç Denetim Faaliyetlerinin Planlanması
İç denetim stratejisi
MADDE 21- (Değişik:2013) İç denetim birimi başkanlığı, faaliyetlerine ilişkin plan ve programların hazırlanması ve uygulanmasında kurulun her üç yılda bir oluşturacağı ve
üç yıllık döneme ilişkin olarak iç denetimin genel stratejisini belirleyen ve iç denetim
birimlerinin planlama ve programlamalarına esas teşkil edecek Kamu İç Denetim Strateji
Belgesini esas alır.
Denetimde risk odaklılık
Madde 22 - (1) İç denetim, Bakanlığın karşı karşıya olduğu riskler esas alınarak hazırlanan risk odaklı iç denetim plan ve programı çerçevesinde yapılır.
(2) Risk değerlendirmesi ile ilgili olarak kurulca belirlenen esas ve usullere uyulur.
(3) Bakanlık birimleri tarafından tanımlanan riskler, iç denetim birimi başkanlığınca kapsamlı bir risk analizine tabi tutulur. Bu analiz sonucunda riskler, oran ve önem dereceleri belirlenerek sıralanır. İç denetim birimi başkanlığınca; kurumun hedefleri, faaliyetleri ve varlıklarını etkileyebilecek önemli risklere ilişkin olarak yapılan analiz sonucunda, en yüksek risk içeren alan ve konulardan başlanarak iç denetim planı ve uygulamaya ilişkin programlar hazırlanır.
(4) Yeni birim ve faaliyetler, yeniden yapılandırma projeleri, örgüt yapısı ve insan kaynaklarındaki önemli değişiklikler, yüksek risk içerebileceğinden, denetim programına öncelikle alınır.
(5) Plan ve programların hazırlanmasında; üst yöneticinin riskli gördüğü ve öncelik verilmesini istediği hususlar da dikkate alınır.
(6) Denetim sonuçlarına göre mevcut riskler yıl sonlarında yeniden gözden
geçirilir.
İç denetim planı
MADDE 23- (1) İç denetim planı, Yönetmeliğin 39 uncu maddesine uygun olarak hazırlanır.
(2) (Değişik:2013) İç denetim planı; iç denetim faaliyetinin etkili, ekonomik ve
verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla denetimin kapsamını, denetlenecek alan ve konuları, ihtiyaç duyulan işgücü ve diğer kaynakları içerecek şekilde, Bakanlık birim yöneticileriyle görüşülerek ve kurulca hazırlanan Kamu İç Denetim Strateji Belgesi de dikkate alınarak, üç yıllık dönemler için iç denetim birimi başkanlığınca hazırlanır. Bu plan, başkanlıkça her yıl risk değerlendirmesi sonuçlarına göre gözden geçirilerek, gerektiğinde değiştirilir.
(3) İç denetim birimi başkanlığı tarafından hazırlanan bu plan üst yöneticinin onayına sunulur.
İç denetim programı
MADDE 24- (1) İç denetim programı, Yönetmeliğin 40’ıncı maddesine uygun olarak hazırlanır.
(2) (Değişik:2013) En riskli alan ve konulara öncelik verilmek ve denetim maliyeti de dikkate alınmak suretiyle, Bakanlığın birim yöneticileri ve gerektiğinde çalışanlarla da görüşülerek iç denetim planıyla uyumlu bir iç denetim programı hazırlanır. İdare
birimlerinin talepleri arasından Başkanlığın teklifi üzerine üst yöneticinin uygun
gördüğü danışmanlık faaliyetleri ile üst yöneticinin belirlediği danışmanlık faaliyetleri için programda yeterli denetim kaynağı ayrılır.
Bir yıllık süreyi geçmemek üzere hazırla nacak iç denetim programlarında;
denetlenecek alanlar ve konular, iç denetçilerin isimleri belirtilerek, zaman çizelgesine bağlanır. Üst yöneticinin iç denetim kapsamında iç denetim birimine verebileceği
program dışı görevler için programda yeterli denetim kaynağı ayrılır.
(3) İç denetim programının hazırlanması ve son şeklinin verilmesinde bu
Yönergenin 22’nci maddesindeki usule uyulur.
(4) Hazırlanan iç denetim programı üst yöneticinin onayına sunulur.
(5) İç denetim plan ve programının hazırlanmasında kurul düzenlemeleri esas
alınır.
YEDİNCİ BÖLÜM
Denetim Faaliyetlerinin Yürütülmesi
Görevlendirme
MADDE 25- (1) İç denetim programı üst yönetici tarafından onaylandıktan sonra, görevler programdaki zamanlama da dikkate alınarak Başkanlıkça iç denetçilere yazılı
olarak bildirilir.
(2) İç denetçiler göreve başlama tarih ve yerleri ile görevin bitişini Başkanlığa bildirirler.
Denetim gözetim sorumlusu
MADDE 26 - (1) Her iç denetim faaliyetinin denetim standartlarına uygun olarak yürütülmesini sağlamak amacıyla başkan, görevin niteliğine uygun olarak bir iç denetçiyi, "denetim gözetim sorumlusu" olarak görevlendirir.
(2) Denetim gözetim sorumlusu, gözetim yapmakla sorumlu olduğu denetim faaliyetine fiili olarak katılamaz. Denetim gözetim sorumlusu olarak görevlendirilenler,
başka bir iç denetim faaliyetinde doğrudan denetimle görevlendirilebilir.
Gözetim faaliyetinin kapsamı
MADDE 27 - (1) Denetim gözetim sorumluluğu;
a) (Değişik:2013) İç denetçi tarafından hazırlanan bireysel çalışma planının
yeterli risk analizine dayandırılıp dayandırılmadığı,
b) (Değişik:2013) Görev iş programında belirlenen denetim testlerinin denetim amaçlarının gerçekleştirilmesi için yeterli olup olmadığı,
c) (Değişik:2013) Görev iş programında yer alan testlerin uygulanıp
uygulanmadığı ve denetim sonuçlarına dayanak teşkil eden bilgilerin kayıtlı hale getirilip getirilmediği,
ç) (Değişik:2013) Denetim sonucunda varılan kanaatleri destekleyecek
kanıtların yeterli olup olmadığı ve ilave inceleme yapılmasına gerek olup olmadığı,
d) (Ek: 2013) Raporda uygulanabilir önerilere ve eylem planlarına yer verilip verilmediği
hususlarında değerlendirme yapmak ve gerekli düzeltmelerin yapılmasını istemek görev ve yetkisini kapsar.
(2) Denetim görevinin yürütülmesi ve raporlanması aşamalarında denetim gözetim sorumlusunun önerileri göz önünde bulundurularak gerekli çalışmalar ve düzeltmeler
yapılır. İç denetçi ile denetim gözetim sorumlusu arasında doğan görüş ayrılıkları iç
denetim birimi başkanı tarafından çözüme kavuşturulur.
(3) (Değişik:2013) Çalışma planları, denetim gözetim sorumlusu tarafından üç iş
günü içerisinde incelenir ve onaylanır veya onaylamama gerekçeleri Başkanlığa intikal ettirilir.
Denetim görevinin bildirilmesi
MADDE 28- (Değişik:2013) (1) Başkanlık, denetim görevinin yürütüleceği birimlere denetimin amacını, kapsamını, tarihini, görevlendirilen denetçiyi, birimden beklenenleri ve gerek görülen diğer hususları içeren bir yazılı bildirim yapar. Birden çok birimi ilgilendiren süreç denetimlerinde bu bildirimin konuyla birinci derecede ilgili birime yapılması yeterlidir.
(2) Nakit ve diğer kıymetli evrakların sayımı gereken hallerde bu bildirimin önceden yapılması zorunlu değildir.
Denetime hazırlık ve başlama
MADDE 29- (1) Denetim faaliyetlerinin hazırlık aşaması "Ön Çalışma" olarak adlandırılır. Ön çalışmada iç denetçiler görevlendirildikleri konu ile ilgili gerekli inceleme ve araştırmaları yaparak denetimin amaç ve kapsamını tespit eder.
(2) İç denetçiler, denetim konusuna göre belirleyecekleri toplantı, mülakat, anket,
yerinde gözlem gibi yöntemler ile denetlenecek birim veya süreç hakkında bilgi toplayarak mevcut risk ve kontrolleri tespit eder ve bunların bir değerlendirmesini yapar.
Açılış toplantısı
MADDE 30- (1) (Değişik:2013) İç denetçi ön çalışma aşamasında, planlanan iç denetim faaliyetinin yürütüleceği birim yöneticisi ve ihtiyaç duyulan personelin de iştirak edeceği bir açılış toplantısı yapar. Birden çok birimi ilgilendiren süreç denetimlerinde açılış toplantısının konuyla birinci derecede ilgili birim yetkilileri ile yapılması yeterlidir. Danışmanlık faaliyetlerinde açılış toplantısı yapılması zorunluluk olmayıp, danışmanlık hizmeti verilen birimle yapılan görüşmeler bu kapsamda değerlendirilir.
(2) Açılış toplantısında, iç denetçi, ilgili birim yöneticisi ve diğer personel ile denetimin amacı, kapsamı, denetimde kullanılacak yöntemler, tahmini denetim süresi,
denetime yardımcı olacak personel, denetim sırasında çalışanlardan beklentiler, idarenin
denetimden beklentileri, denetim sonuçlarının raporlanması konularını görüşür.
Çalışma planı
MADDE 31- (Değişik:2013) (1) Tüm denetim adımlarını ve izlenecek yöntemleri gösteren çalışma planının hazırlanmasıyla ön çalışma tamamlanır. İlgili birimin yöneticisi
ve diğer personelle görüşmelerin sonuçlarına göre hazırlanan çalışma planında;
a) Denetimin amaç ve hedefleri, b) Denetimin kapsamı,
c) Denetimin icrasında bilgilerin elde edilmesi, analizi ve değerlendirilmesine ilişkin yöntemler,
ç) Denetim testleri ve tarihlerinin yer aldığı görev iş programı ile risk kontrol matrisi, yer alır.
(2) İDB Başkanı kendisine sunulan çalışma planı ve eklerini (görev iş programı ve risk kontrol matrisi) en geç 2 iş günü içerisinde değerlendirir ve onaylar. Onaylanmasını uygun bulmadığı çalışma planını düzeltilmesi için gerekçeli bir şekilde ilgili denetim ekibine iletir. Çalışma planı onaylanmadan test çalışmalarına başlanamaz.
Denetimin yürütülmesi
MADDE 32- (1) İç denetçi, denetim rehberlerinden de yararlanarak denetim faaliyetini yürütür. İç denetçi, yıllık denetim programında ve bireysel denetim planında belirlenen denetim hedeflerine ulaşmak için, risk ve kontrol değerlendirmelerinde tespit edilen hususlarla ilgili olarak yeterli ve güvenilir bilgi ve belgeleri elde etmek, incelemek ve değerlendirmekle yükümlüdür. Denetimin yürütülmesi sırasında uygulanacak testler, iç kontrol uygulamalarının yeterliliğine dair değerlendirme yapılabilmesine de olanak verecek şekilde tasarlanmalı, en riskli alanlara öncelik verilmelidir. Gerçekleştirilen testlerin tamamı; izlenen yöntem, yapılan gözlem, incelenen belge, görüşme ve diğer adımlar da belirtilmek suretiyle "Çalışma Kâğıtları" ile belgelendirilmelidir.
(2) İç denetçi tarafından yürütülen denetim görevi kapsamında yapılan çalışmalar raporlama aşamasına geçilmeden önce denetim gözetim sorumlusu tarafından
Yönergenin 27’nci maddesinin (c) ve (ç) bentleri çerçevesinde gözden geçirilir. Denetim
gözetim sorumlusunun önerileri doğrultusunda gerekli çalışma ve düzeltmeler yapıldıktan sonra kapanış toplantısı yapılır ve taslak rapor düzenlenir.
Çalışma kâğıtları
MADDE 33- (1) Denetime hazırlık, risk ve kontrol değerlendirmeleri, yapılan testler, bunların sonucunda elde edilen bilgi ve kanıtlar ile raporlama ve izleme faaliyetleri
gibi denetim süresince yapılan tüm çalışmalar çalışma kâğıtları ile belgelendirilir.
(2) Denetim sonuçlarının takibinde ve kalite güvence ve geliştirme faaliyetleri çerçevesinde yapılan değerlendirmelerde bu çalışma kâğıtlarından yararlanılır.
(3) Gerekli olması halinde çalışma kâğıtlarına konuyu destekleyici belgeler eklenebilir.
(4) Çalışma kâğıtlarının düzenlenmesinde kurulun yaptığı düzenlemeler ile bu çerçevede iç denetim birimi başkanlığı tarafından hazırlanan dokümanlar esas alınır.
Kapanış toplantısı
MADDE 34- (Değişik:2013) (1) Birden çok birimi ilgilendiren süreç denetimlerinde kapanış toplantısının konuyla birinci derecede ilgili birim yetkilileri ile yapılması yeterlidir. Danışmanlık faaliyetlerinde kapanış toplantısı yapılması zorunluluk olmayıp, danışmanlık hizmeti verilen birimle yapılan görüşmeler bu kapsamda değerlendirilir.
Yapılan denetim faaliyetleri, görev sonuçları ile taslak raporda yer alacak tespit ve tavsiyeler denetlenen birim yöneticilerinin katılımı ile gerçekleştirilecek kapanış
toplantısında ele alınır. Ayrıca, bu toplantıda birim yöneticilerinin görüşleri alınır ve önemli
bir değerlendirme eksikliği olup olmadığı belirlenir. Toplantıda yapılan görüşmeler ve yöneticilerin varsa aykırı görüşleri toplantı tutanağına bağlanır.
Sonuçların raporlanması
MADDE 35- (1) Denetim faaliyetinin sonuçları, düzenlenecek raporla kayıt altına alınır. İç denetçi, ulaştığı görüşü, görüşe ulaşamamışsa bunun nedenlerini raporunda açıkça belirtir.
Denetim sonuçlarının izlenmesi
MADDE 36- (Değişik:2013) (1) Denetim faaliyetleri sonucunda iç denetçiler tarafından düzenlenen nihai raporlarda gösterilen denetim sonuçlarına ilişkin tavsiyeler ve düzeltici tedbirler belirtilen süre içerisinde ve denetlenen birimle iç denetçi tarafından varılan mutabakat çerçevesinde oluşturulan eylem planına uygun olarak yerine getirilir. Önerilerin gerçekleştirilmesinin belli bir süre gerektirmesi durumunda bu husus denetim raporuna verilen cevapta belirtilir ve eylem planına bağlanan hususlar tamamlanıncaya kadar periyodik gelişmeler ilgili birimce en az altı aylık dönemler halinde iç denetim birimi başkanlığına bildirilir. Başkanlık, idari birimlerce rapor üzerine yapılan işlemleri veya işlem yapılmama gerekçelerini ilgili iç denetçiye bildirir.
(2) Raporlarda yer verilen bulgu ve öneriler ile rapora verilen cevap ve eylem planı
kapsamında uzlaşmaya varılmayan hususlar ve bunlara ilişkin denetçi görüşü iç denetim birimi başkanlığı tarafından üst yöneticiye sunulur. Bu konularda üst yönetici tarafından yapılan değerlendirme çerçevesinde alınan karara göre uygulama yapılır. Bu uygulamalar da iç denetim birimi başkanlığı tarafından izlenir.
(3) İç denetim birimi başkanlığında, denetim raporlarının uygulanmasını izlemek üzere bir takip sistemi oluşturulur ve bu kapsamda raporlarda yer alan düzeltici tedbirlerin ve tavsiyelerin uygulanması sağlanır.
(4) Denetlenen birim yöneticileri, denetim raporlarında yer alan önerilere ilişkin gerekli düzeltici tedbirleri alır. Raporlarda yer alan tavsiyelerin gerçekleştirilmemesi ve
gerekli önlemlerin alınmaması halinde iç denetim birimi başkanlığı yapılması gerekenler
ve sorumlular hakkında üst yöneticiyi bilgilendirir.
SEKİZİNCİ BÖLÜM Danışmanlık Faaliyetleri
Danışmanlık faaliyetlerinin niteliği
MADDE 37- (1) Danışmanlık faaliyetleri; bir idari sorumluluk üstlenmeksizin yürütülen, icrai konularla ilgili görüş, eğitim, analiz, değerlendirme, performans
göstergelerinin tespiti, proje görevleri gibi idari faaliyetlere değer katmak, kolaylaştırmak,
geliştirmek ve yol göstermek amaçlarıyla gerçekleştirilen hizmetlerdir.
(2) Danışmanlık faaliyetleri aşağıdaki hususlar üzerinden yürütülür:
a) İç kontrol, risk yönetimi ve yönetişim sistemlerinin tasarımı ve geliştirilmesi,
b) Bakanlık bünyesinde mevzuat değişikliklerine yönelik oluşturulan komisyonlara
katılım,
c) Bakanlık birimlerinin yeniden yapılandırılması,
ç) Bakanlık birimlerinin yürüttüğü yurtiçi ve yurtdışı projelere katılım, d) Performans kriterleri ve göstergelerinin tespit edilmesi,
e) Bakanlık birimlerinin temel iş süreçlerinin yeterliliği ve etkinliğinin geliştirilmesi,
f) Kamu mali yönetim ve kontrol sistemini ilgilendiren hususlara yönelik olarak
görüş verilmesi.
(3) (Değişik:2013) Danışmanlık faaliyetleri; özel durumları da kapsayan resmi nitelikte ve yazılı olarak bir süreç ve sonuç içeren, tanımlanmış bir denetim programına
dayanan faaliyetlerdir. Danışmanlık faaliyetleri program dışı olarak da yürütülebilir.
Program dışı olarak yürütülecek görevlerin niteliği, Bakanlığın görev alanı göz önünde bulundurulmak suretiyle bu maddenin 2. fıkrasında belirtilen konularla ve süresi yıllık programda program dışı faaliyetler için ayrılan ihtiyat süreleri ile sınırlıdır. Bu süreler denetçinin program kapsamındaki denetim görevlerini aksatmayacak şekilde başkanlıkça belirlenir.
(4) Bakanlık birimlerinden danışmanlık faaliyetlerine ilişkin talepler, İç denetim birimi başkanlığına üst yönetici aracılığıyla iletilir.
Danışmanlık faaliyetlerinin yürütülme esasları
MADDE 38- (1) İç denetçiler tarafından yürütülecek danışmanlık faaliyetlerinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır.
a) Faaliyetin kapsamı, açık olarak tanımlanmış bir çalışma planına dayanmalıdır, b) Faaliyet iç denetçinin bağımsızlık ve tarafsızlığını etkilememelidir,
c) Faaliyetin süresi, iç denetçinin sertifika puanlamasını engellemeyecek, mevcut ve gelecekteki denetim görevlerinin sürekli aksamasına neden olmayacak şekilde başkan
tarafından belirlenmelidir,
ç) Daha önce yürütülen danışmanlık faaliyetleriyle ilgili olarak bir yıl geçmeden aynı iç denetçi tarafından aynı konuda denetim yapılamayacağı hususunda hem başkan
hem de iç denetçi gerekli özeni göstermelidir,
d) İç denetçiler daha önce sorumlusu oldukları idari faaliyetlere ilişkin danışmanlık hizmeti verebilir,
e) Yürütülen bu faaliyetlerin sonuçları iç denetim birimi başkanlığı tarafından üst yöneticiye bildirilmelidir.
(2) Danışmanlık faaliyetleriyle ilgili olarak iç denetçinin herhangi bir icrai sorumluluğu yoktur. Danışmanlık faaliyetleri sonucunda Bakanlık birimlerince yapılacak
uygulamaların sorumluluğu ilgili birimlerin yöneticilerine aittir.
DOKUZUNCU BÖLÜM Diğer Faaliyetler
Yolsuzluk ve usulsüzlüklere ilişkin incelemeler
MADDE 39- (1) İç denetçi, yolsuzluğa ilişkin delilleri tespit edebilecek bilgi, beceri ve donanım ile denetim faaliyetini sürdürür.
(2) Denetim görevi sırasında bir yolsuzluk ve usulsüzlük bulgusuna ulaşıldığında,
tespitler ve elde edilen deliller düzenlenen raporla ivedilikle üst yöneticiye intikal ettirilir.
(3) (Değişik:2013) İç denetim birimi başkanlığına intikal eden ihbar ve
şikâyetlerde iddia edilen konular, risk analizlerinde dikkate alınarak denetim planı ve programının hazırlanmasında göz önünde bulundurulur. Şikâyetçisi belli ve şikâyet konusu açık olan ve acil olarak incelenmesi gereken konular üst yöneticiye bildirilir.
(4)(madde yönerge metninden çıkarıldı)
(5)(madde yönerge metninden çıkarıldı) (6)(madde yönerge metninden çıkarıldı) (7)(madde yönerge metninden çıkarıldı)
(8) Suç teşkil eden fiillere ilişkin raporların yetkili mercilere sunulmasıyla ilgili olarak mevzuatta öngörülen özel hükümler saklıdır.
İnceleme ve araştırma faaliyeti
MADDE 40- (1) Yıllık denetim programı veya program dışı münferit görevlendirmeler uyarınca veya iç denetçiler tarafından resen:
a) Uluslararası standartlar ile en iyi uygulama örneklerinin incelenmesi neticesinde
ulusal mevzuatın geliştirilmesine yönelik değerlendirme ve öneriler,
b) İç denetim, risk yönetimi, iç kontrol ve yönetim süreçleri gibi konulara ilişkin meslekî ve bilimsel çalışmalar,
c) Kamuda yolsuzluk ve usulsüzlüklerin önlenmesi ve ortadan kaldırılması için
alınacak önlemler ve yapılması gerekenlere ilişkin öneriler, hususunda inceleme ve araştırma yapılabilir.
(2) İç denetçiler, yaptıkları inceleme ve araştırmalar sonucunda düzenledikleri raporları iç denetim birimi başkanlığına sunarlar. Başkan, araştırma ve inceleme
raporlarının ilgili mercilere iletilmesinden sorumludur.
ONUNCU BÖLÜM Raporlama
Raporlama
MADDE 41- (Değişik:2013) (1) Raporların düzenlenmesi, ilgili mercilere sunulması, sonuçların takibi ve diğer hususlar Kamu İç Denetim Rehberi çerçevesinde
yürütülür.
(2) Raporlarda ifadeler; tam, doğru, açık, anlaşılır, öz ve yapıcı olarak yazılır.
(3) (Değişik:2013) İç denetim raporları, başkanlığın izni olmaksızın kurum dışına verilemez.
(4) Denetim ve inceleme raporlarının sonuçları ve yapılan işlemler iç denetim
birimi başkanlığı tarafından izlenir.
Denetim raporları
Madde 42- (Değişik:2013) (1) Denetim raporunda bulunması gereken temel unsurlar;
(a) denetimin amacı, kapsamı ve yöntemi,
(b) tespitler ve bulgunun önem düzeyi ile öneriler, (c) eylem planı,
(d) iyi uygulamalar ve başarılı performans
(2) Denetlenen birimin denetim ekibi ile aynı görüşte olduğu bulgu ve eylem planlarına denetim raporunda yer verilir.
(3) Denetlenen birimin denetim ekibi ile aynı görüşte olmadığı bulgularda, önemli bir eksiklik ya da hata söz konusuysa ve Denetim Gözetim Sorumlusu bu
konuda denetlenen birimin görüşüne katılıyorsa bu bulgulara denetim raporunda yer verilmez.
(4) Denetlenen birimin denetim ekibi ile aynı görüşte olmadığı bulgularla ilgili olarak, İDB Başkanı denetlenen birimin görüşüne katılıyorsa, bulgularda İDB
Başkanının görüşü doğrultusunda değişiklikler yapılarak denetim raporunda yer verilir. Örneğin denetlenen birim, bulgunun önem düzeyi konusunda denetim
ekibiyle aynı görüşte değilse ve İDB Başkanı bu konuda denetlenen birime katılıyorsa, bulgunun önem düzeyi İDB Başkanının görüşü doğrultusunda
değiştirilerek denetim raporuna dâhil edilir.
(5) Denetlenen birimin İDB (İDB Başkanı ve denetim ekibi) ile aynı görüşte olmadığı bulgu ve eylem planlarıyla ilgili olarak, İDB, bu konuda denetlenen birimin
görüşüne katılmıyorsa konu uzlaşılamayan husus olarak üst yöneticiye sunulur.
Üst yöneticinin talimatı doğrultusunda işlem tesis edilir.
(6) Üst yöneticinin uzlaşılamayan hususlara ilişkin olarak İDB’nin değerlendirmesine katılması halinde, denetlenen birimden uzlaşmazlık konusu
hususlarla ilgili eylem planı alınarak bulguya son hali verilir. Üst yöneticinin
uzlaşılamayan hususlara ilişkin olarak tespite katılmakla birlikte farklı bir öneri getirmesi halinde, bu öneri doğrultusunda bulguda gerekli değişiklikler yapılır ve denetlenen birimden bu doğrultuda eylem planı alınır.
(7) İDB Başkanı tarafından kontrol edilip onaylanarak nihai hale gelen denetim raporu, İDB Başkanı ve denetim ekibi tarafından imzalanarak üst yöneticiye
sunulur.
(8) Denetim raporu, İDB tarafından hazırlanan ve üst yönetici tarafından imzalanan bir yazı ekinde gereği ve/veya bilgi için denetlenen birime/birimlere ve strateji geliştirme birimine/mali hizmetler birimine gönderilir.
(9) Eylem planında belirtilen önlemlerin alınıp alınmadığı İç Denetim Birimi Başkanlığı tarafından izlenir. İzleme ile görevlendirilen İç Denetçi yada İç Denetim Birimi Başkanı tarafından bizatihi eylem planında belirtilen önlemlerin yerine getirildiği kanaatine varılmışsa bulgu tamamlanmış olarak kapatılır, aksi halde idarenin talebi varsa ek süre verilir, yoksa bulgu bir sonraki izleme periyodunda da kapsama alınır. Bu periyodda da herhangi bir ilerleme olmamışsa bulgu riskin üstlenildiği kabul edilerek kapatılır.
Danışmanlık ve inceleme raporları
MADDE 43- (Değişik:2013) (1) Aşağıdaki hallerde danışmanlık ve inceleme raporu düzenlenir:
a) Danışmanlık Raporu: Danışmanlık faaliyetleri kapsamında yapılan incelemeler ve araştırmalar,
b) İnceleme Raporu: Usulsüzlük ve yolsuzluk iddia ve tespitlerine ilişkin olarak yapılan incelemeler,
c) Denetim programı, münferit görevlendirmeler veya iç denetçi tarafından gerek görülen hallerde yapılan inceleme ve araştırmalar.
(2) Danışmanlık faaliyetine ilişkin raporlarda aşağıdaki bilgilere yer verilir;
a) Görevin amacı, niteliği, kapsamı, danışmanlık hizmetini talep edenlerin beklentileri ve görev süresi,
b) Görevin yıllık program kapsamında mı, yoksa program dışı bir talep üzerine mi
yapıldığı,
c) Yapılan çalışma ve analizler, kullanılan yöntemler, alınan uzman tavsiye ve yardımları,
ç) Görev sonucunda yapılan tespit ve değerlendirmeler ile kanaat ve tavsiyeler,
d) Görev kapsamı dışında kalmakla birlikte iç kontrol, risk yönetimi ve yönetim süreçlerine ilişkin tespit edilen ve üst yönetime bildirilmesi gerekli görülen sorunlar,
e) Görev sırasında elde edilen ve daha sonraki denetimlerde değerlendirilebilecek
risk ve kontrol bilgileri,
f) Genel değerlendirme ve sonuç.
(3) Usulsüzlük ve yolsuzluklara ilişkin olarak düzenlenen inceleme raporlarında aşağıdaki hususlara yer verilir;
a) Usulsüzlük ve yolsuzluklara ilişkin bulgular, deliller ve diğer bilgiler, b) Bilgisine başvurulanların açıklamaları,
c) Usulsüzlük ve yolsuzluğun niteliği ve boyutu,
ç) Tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde varılan sonuçlar, tavsiyeler, alınması
gereken önlemler ve yapılması gereken diğer işlemler,
d) İnceleme konusuyla bağlantılı olarak tespit edilen ve denetim programının hazırlanmasında değerlendirilebilecek risk ve kontrol bilgileri ile bunlara ilişkin denetçi
görüşü.
(4) Araştırma ve incelemelere ilişkin raporlarda aşağıdaki bilgilere yer verilir:
a) Konu hakkındaki temel bilgiler,
b) Araştırma veya incelemenin niteliği ve kapsamı, c) İlgili mevzuat, standart ve kriterler,
ç) Yapılan analizler, kullanılan yöntemler,
d) Konu hakkında bilgisine başvurulanların görüş ve düşünceleri, e) Yapılan değerlendirmeler,
f) Varılan sonuç ve öneriler,
g) Gerek görülen diğer hususlar.
İç Denetim faaliyet raporu
MADDE 44- (1) İç denetim faaliyetleri sonucunda Başkanlık tarafından yıllık iç denetim faaliyet raporu düzenlenir.
(2) Başkanlıkça düzenlenen iç denetim faaliyet raporu üst yöneticiye sunulur. Bu rapor üst yönetici tarafından her yıl şubat ayı sonuna kadar kurula gönderilir.
(3) İç denetim faaliyet raporunun düzenlenmesi ve sunulmasında Kamu İç
Denetim Standartlarına uyulur.
Raporların gözden geçirilmesi
MADDE 45- (1) Düzenlenen raporlar (denetim sonucunda düzenlenen taslak raporlar hariç) ilgili birimlere gönderilmeden önce başkanlık tarafından gözden geçirilir. Bu gözden geçirmede; mevzuata açık aykırılık ve maddi hata ile diğer biçimsel eksikliklere bakılır.
(2) Başkanlıkça yukarıdaki hususlar bakımından yapılan tespitler gerekli değişiklik ve düzeltmeler yapılmak üzere ilgili iç denetçiye bildirilir. İç denetçi verilen süre içerisinde gerekli düzeltmeleri yaparak raporu Başkanlığa sunar.
ONBİRİNCİ BÖLÜM
İç Denetim Kaynaklarının Yönetimi ve Geliştirilmesi
İç denetim kaynaklarının yönetimi
MADDE 46- (1) İç denetim için gerekli kaynakların yönetiminden başkan sorumludur. Başkan, iç denetim birimi başkanlığının bütçesini yönetir ve denetimin ihtiyacı
olan uygun niteliklere sahip personel de dâhil tüm kaynakları temin eder.
(2) (Değişik:2013) İç denetim birimine denetçi atanması ihtiyacı durumunda, boş kadrolara, İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 21. Maddesine göre atama yapılması için; Bakanlığın görev ve hizmet ihtiyaçlarına
uygun niteliklere sahip adaylar Başkanlıkça üst yöneticinin onayına sunulur.
Meslekî yeterliliğin geliştirilmesi ve meslek içi eğitim
MADDE 47- (1) Üst yönetici ve başkan, iç denetçilerin Yönetmeliğin 31 ve 32 nci maddelerinde belirtilen meslekî niteliklerini geliştirmeleri için uygun ortamı hazırlar. Bu amaçla Yönetmelikte belirlenen bilgi, yetenek ve niteliklerin oluşturulması yanında, iç denetimle ilgili her türlü eğitim, konferans, seminer gibi faaliyetlere katılma konusunda iç denetçilere gerekli olanak sağlanır.
(2) İç denetçilere Yönetmeliğin 33 üncü maddesi hükmü uyarınca meslek içi eğitim sağlanır. Birim tarafından verilecek meslek içi eğitim programlarında, idaredeki gelişme ve
değişmelere yönelik hususlara da yer verilmelidir.
(3) İç denetim birimi başkanlığı, gerektiğinde meslekî kuruluşlar, üniversiteler ve bilimsel alanda etkinlikte bulunan diğer kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapmak suretiyle, yılda en az bir defa kurs, seminer ve benzeri etkinliklerde bulunur. Meslek içi eğitim etkinliklerine iç denetim plan ve programında yer verilir.
(4) Meslek içi eğitim programları önceden iç denetçilere duyurulur.
(5) (Değişik:2013) İç denetçi olarak göreve başlayanlara, bir haftadan az olmamak üzere intibak eğitimi verilir. Başkanlık ilk yıl denetçilere kıdemli iç
denetçilerle birlikte görev vermek suretiyle iç denetim uygulamalarında deneyim
kazanmalarını sağlar.
(6) Üst yönetici ve başkan, iç denetçilerin bilgi teknolojileri denetimi gibi ihtiyaç duyacakları özel ihtisas alanlarında, gerekli bilgi, beceri ve deneyime sahip uzmanlardan
yardım ve eğitim almalarını sağlar.
İç denetçilikte derecelendirme
MADDE 48 - (Değişik:2013) (1) İç denetçilikte derecelendirme, Yönetmeliğin’22 nci maddesine ve kurulun konuya ilişkin düzenlemelerine uygun olarak yapılır.
(2) (Değişik:2013) Kamu iç denetçi sertifikası; kıdem sırası ve kadro şartları yanında iç denetçinin yeterliliği, mesleki bilgi birikimi ve temsil yeteneği dikkate alınarak ilgili idarenin teklifi üzerine Kurul tarafından derecelendirilir. İdareler
puanlamaya ilişkin değerlendirmelerini; iç denetçilerin çalışmaları, hizmet içi eğitim
etkinliklerine katılımı ve başarısını dikkate alarak Kurulun düzenlemelerine uygun olarak yapar.
(3) Kıdem sırası ve kadro şartlarının oluşmasına rağmen derecelendirme yapılmaması durumunda, buna ilişkin gerekçeler ilgili iç denetçiye ve kurula yazılı olarak
bildirilir.
(4) Aynı sertifika düzeyinde bulunan iç denetçilerin kıdemlerinin belirlenmesinde kurul tarafından yapılacak düzenlemelere uyulur.
(5) (Ek:2013) Kamu iç denetçi sertifika dereceleri, iç denetçilerin özlük
haklarının tespitinde ve kariyerlerinin planlanmasında dikkate alınır.
Sertifika derecesine uygun görevlendirme
MADDE 49- (Değişik:2013) (1) Bakanlığın iç denetime tabi tutulacak faaliyetleri konu ve süreçleri itibariyle iç denetim birimi başkanlığı tarafından sınıflandırılır. İç
denetçilerin denetim alanlarının Başkanlıkça belirlenen sürelerde değiştirilmesi esastır.
(2) İç denetçiler, çalışma süresince edindikleri tecrübe, kıdem ve sertifika derecesine uygun olarak görevlendirilir. Bu çerçevede yeterli sayı ve sertifika derecesinde
iç denetçi bulunması halinde;
A-1 sertifika düzeyindeki iç denetçi, uygunluk denetimi ve mali denetim, A-2 sertifika düzeyindeki iç denetçi, performans denetimi,
A-3 sertifika düzeyindeki iç denetçi, sistem denetimi,
A-4 sertifika düzeyindeki iç denetçi, denetimin gözetimi ve izleme faaliyeti, alanlarında görevlendirilmesi esastır. Yeterli sayı ve sertifika derecesinde iç
denetçi bulunmaması halinde görevlendirme Başkanlıkça denetçilerin tecrübeleri,
uzmanlık alanları gibi kriterler göz önünde bulundurularak yapılır.
(3) Bilgi teknolojileri denetimi kurulca belirlenen esaslar doğrultusunda gerçekleştirilir.
(4) Danışmanlık faaliyeti, danışmanlığın mahiyetine göre her sertifika düzeyindeki
iç denetçi tarafından yerine getirilebilir.
(5) Yapılacak denetim faaliyetinin birden fazla alanı kapsaması veya görev alanının birden fazla iç denetçinin çalışmasını gerektirecek ölçüde geniş olması halinde
denetim, farklı sertifika derecesine sahip iç denetçilerden oluşan bir grup tarafından ifa
edilebilir.
(6) Birden fazla kamu idaresini ilgilendiren konularda iç denetçilerin yapacakları
ortak çalışmalarda kurulun düzenlemelerine uyulur.
Meslekî yeterliliğin geliştirilmesi
MADDE 50 - (1) Üst yönetici ve başkan, iç denetçilerin Yönetmeliğin 31 ve 32’nci maddelerinde belirtilen meslekî niteliklerini geliştirmeleri için uygun ortamı hazırlar.
(2) Bu amaçla Yönetmelikte belirlenen bilgi, yetenek ve niteliklerin oluşturulması
yanında, iç denetimle ilgili her türlü eğitim, konferans, seminer gibi faaliyetlere katılma konusunda iç denetçilere gerekli olanak sağlanır.
(3) İç denetim birimi başkanlığı, Yönetmeliğin 33 üncü maddesi çerçevesinde meslek içi eğitim programları düzenler.
(4) Üst yönetici ve Başkan, iç denetçilerin uluslararası iç denetçi sertifikalarına sahip olmaları için gerekli imkân ve kurumsal altyapıyı oluşturur.
Kalite güvence ve geliştirme programı
MADDE 51- (1) İç denetim faaliyetlerinin tüm yönleriyle değerlendirilmesi ile kamu iç denetim standartları ve meslek ahlâk kurallarına uygun olarak yürütülmesinin
sağlanması için kalite güvence ve geliştirme programı oluşturulur. Programın
oluşturulması ve uygulanmasında kurulun ilgili düzenlemelerine uyulur. (2) Kalite güvence ve geliştirme programı çerçevesinde;
a) İç denetim faaliyetlerinin ilgili mevzuat, kamu iç denetim standartları ve meslek ahlâk kurallarına uygunluğu,
b) İç denetim faaliyetlerinin kurumsal gelişim ve iyileşmeleri destekleme düzeyi, c) İç denetçilerin en iyi iç denetim uygulamalarından istifade edip etmedikleri,
ç) Faaliyetlerin yürütülmesinde gösterilen meslekî özen ve dikkat ile iç denetçilerin meslekî gelişim düzeyleri,
gözden geçirilir ve değerlendirilir.
(3) Kalite güvence ve geliştirme faaliyetleri;
a) Kurum içi izleme faaliyetleri çerçevesinde gerçekleştirilen sürekli iç değerlendirmeler,
b) Yıllık iç denetim faaliyet raporuna eklenen yıllık iç değerlendirmeler,
c) Kurul tarafından beş yılda bir yapılması sağlanan dış değerlendirmelerden
oluşur.
(4) Kalite güvence ve geliştirme programları çerçevesinde yapılan değerlendirme
sonuçları üst yöneticiye sunulur ve yıllık iç denetim faaliyet raporunda yayımlanır.
(5) İç denetimin etkinliğinin artırılması amacıyla, denetim faaliyetleri, denetlenen birimlerde yaptırılacak anketlerle değerlendirilebilir.
ONİKİNCİ BÖLÜM Diğer Hususlar
Denetlenen birimlerin sorumluluğu
MADDE 52 - (1) Faaliyet ve işlemlere ilişkin her türlü kayıt, bilgi ve belgeler, Bakanlık merkez, taşra ve yurtdışı birimleri tarafından düzenli olarak muhafaza edilir.
(2) (Değişik:2013) Denetlenen birim yetkilileri; mali yönetim ve kontrol sistemleri
ile bütçenin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebeleştirilmesi, raporlanması işlemleri ile mali olmayan işlem ve faaliyetlere ait bilgi ve belgeleri iç denetçilere ibraz etmek, görevin sağlıklı yapılmasını sağlayacak önlemleri almak ve her türlü yardım ve kolaylığı göstermek zorundadırlar. Bu kapsamda; iç denetçiler için uygun fiziki şart ve donanımı temin ederler. Danışmanlık faaliyetlerinde de faaliyet konusu ile ilgili denetçiler tarafından istenilen bilgi ve belgelerin zamanında denetçilere sunulması esastır.
(3) İç denetim faaliyetleri, denetlenen birim yönetimlerinin kendi görev alanındaki risk yönetimi, kontrol ve yönetim süreçlerinin kurulması, uygulanması ve geliştirilmesi
konularındaki sorumluluklarını kaldırmaz.
Kurul ile ilişkiler
MADDE 53 - (1) İç denetim faaliyetlerinde kurul tarafından belirlenen standart, rehber, esas ve usuller ile diğer düzenlemelere uyulur.
(2) İç denetim sisteminin fonksiyonel bağımsızlığının sağlanması ve sürdürülmesi, bilgi paylaşımı, görüş ayrılıklarının giderilmesi, iyi uygulama örneklerinin yaygınlaştırılması, kurul kararlarının uygulanmasının izlenmesi gibi konularda kurulla işbirliği sağlanır.
Dış denetim ve diğer denetim birimleri ile ilişkiler
MADDE 54- (1) Denetimin planlanması ve koordinasyonu, mükerrer denetimin önlenmesi, denetimde verimliliğin artırılması, ortak eğitim olanakları gibi hususlar ile karşılıklı olarak denetim faaliyetine ilişkin bilgi ve belgelere ulaşılması konularında, başkan tarafından kurulun belirlediği politikalar çerçevesinde dış denetimle gerekli işbirliği sağlanır.
(2) İç denetim birimi başkanlığı ve Sayıştay arasındaki ilişkiler aşağıdaki çerçevede yürütülür:
a) Sayıştay ile iç denetim birimi başkanlığı arasındaki iletişim ve koordinasyon
başkan tarafından sağlanır,
b) İçeriklerinin hassas olma ihtimali nedeniyle, iç denetim birimi başkanlığı çalışma kâğıtları ancak Sayıştay Başkanı tarafından talep edildiği takdirde Sayıştay'a verilir,
c) İç denetim birimi başkanlığı tarafından hazırlanarak üst yöneticiye sunulan
raporların sorumluluğu üst yöneticiye aittir. Sayıştay tarafından bu tür raporlara erişim talep edildiğinde bu talep doğrudan üst yöneticiye yönlendirilir.
(3) Başkan, kurul tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde, teftiş, soruşturma ve benzer faaliyetleri yürüten diğer teftiş ve denetim birimleri ile gereken işbirliğini sağlar.
Yurtdışında iç denetim faaliyeti
MADDE 55 - (1) Bakanlığın yurtdışı teşkilatının faaliyetleri risk esaslı denetim plan ve programları kapsamında iç denetime tabi tutulur.
(2) Yurtdışı faaliyetlerinin denetlenmesinde kurulca belirlenen usul ve esaslara
uyulur.
Yurtdışında inceleme, eğitim ve akademik çalışma
MADDE 56 - (1) İç denetçilere, meslekî ve bilimsel gelişmeleri takip etmek, Bakanlıkça uygun görülecek konularda araştırmalar yapmak ve kendilerini geliştirmek
amacıyla yurtiçi ve yurtdışında lisansüstü eğitim, inceleme ve staj yaptırılabilir.
(2) (Değişik:2013) Yurtdışı lisansüstü eğitim için başvuru olması ve başvuru sahibinin istenen şartları taşıması halinde ilgili yıl için Başkanlıkça Bakanlık kontenjanı ayrılması talep edilir.
İç denetim otomasyon programı
MADDE 57- (Değişik:2013) (1) İç denetim birimi başkanlığında, denetim faaliyetleri ile denetimin yönetimi faaliyetleri İDKK tarafından öngörülmesi halinde İç
denetim Otomasyon Yazılımı (İçDen) üzerinden yürütülür.
(2) İç denetim raporları, kurulun düzenlemelerine uygun olarak İçDen yazılımı
üzerinden kurula gönderilir.
Kimlik belgesi
MADDE 58 - (1) İç denetçilere; bakan ve üst yönetici tarafından imzalanan, unvan ve yetkilerini belirten bir kimlik belgesi verilir.
Haberleşme, yazışmalar ve dosya düzeni
MADDE 59- (1) İç denetçiler, görevleriyle ilgili konularda doğrudan yazışma yaparlar.
(2) İç denetçiler, geçici görev yolluğu bildirimi ile Başkanlıktan veya diğer birimlerden gönderilen yazıları özel dosyalarında saklarlar.
(3) (Değişik:2013) Bakanlık içi yazışmalar, kullanılan doküman yönetim sistemi üzerinden yapılır. Henüz sistemin ortak olarak kullanılamadığı, Bakanlık taşra ve yurtdışı teşkilatı ile kurum dışı yazışmalar doküman yönetim sistemine girildikten sonra sistemden evrak çıktıları alınarak ilgili kurumlara gönderilir.
(4) (Değişik:2013) Kurulca öngörülmesi halinde iç denetim birimi ve kurul
arasındaki yazışmalar İç Denetim Otomasyon Yazılımı üzerinden yapılabilir. İç denetim birimi başkanlığı ile iç denetçiler arasındaki yazışmalar da İçDen yazılımı üzerinden yapılabilir. İç denetçiler, iç denetim birimi başkanlığı ve diğer birimlerle yaptıkları yazışmalarda, yazılarına verecekleri sayıların önüne sertifika numaralarını yazarlar.
(5) Kurum dışına gönderilecek raporların her sayfası Başkanlıkça mühürlenir. Bunun dışında iç denetim raporlarında mühür kullanılmaz.
Yönergenin gözden geçirilmesi
MADDE 60- (1) Bu yönerge, iç denetim birimi başkanlığı tarafından her yıl gözden geçirilir. İhtiyaçlar doğrultusunda yapılan değişiklikler üst yöneticinin uygun görüşüne
sunulur ve kurula gönderilir.
Bu kapsamda, Müsteşarlık Makamının 17.12.2007 gün ve 2063 sayılı onayı ile yürürlüğe giren Yönerge’de yapılan güncellemeler ve bu güncelleştirmelere ilişkin Kurul’un 11.11.2013 tarih ve 9910 sayılı görüş yazısında belirtilen düzeltmeler Yönerge metnine işlenmiştir.
Yürürlük
MADDE 61 - (1) (Değişik:2013) İç denetim birimi başkanlığı tarafından hazırlanan bu yönerge değişikliği, Kurul’un uygun görüşü alındıktan sonra üst
yöneticinin onayıyla yürürlüğe konulur.
Yürütme
MADDE 62 - (1) Bu yönerge hükümleri, üst yönetici ile İç Denetim Birimi Başkanlığı tarafından birlikte yürütülür.
 
Üst Alt