• Kaynak menüsünden dosya indirebilmek istiyorsanız lütfen forum kullanım bilgisini okuyunuz

Osmanlı da19. yy Islahatları

R.Sayar

Usta Üye
Katılım
29 Nis 2010
Mesajlar
645
Puanları
43
XIX. ve XX. Yüzyıl Islahatları
Genel Özellikler
*XVIII. ve XIX. yüzyıl ıslahatlarının genelinde 1789 Fransız İhtilali ve onun getirdiği ulusçuluk akımının izleri görülür.
*Sorunların çözümünde Avrupa'ya yakınlaşmanın gerekli olduğu görüldü.
*Osmanlı Devleti'nin Avrupa'ya yaklaşması ile, Avrupalılar azınlıkları kullanarak Osmanlı Devleti'nin içişlerine karışma fırsatı buldu.
*Sanayi Devrimi sonucunda hammadde ve pazar ihtiyacı artan bazı Avrupa devletleri kapitülasyonları kullanarak Osmanlı Devleti'nin iç işlerine karışmaya başaldı.

Alemdar Mustafa Paşa Islahatları
*IV. Mustafa dönemi sadrazamıdır. Kabakçı İsyanı'ndan sonra İstanbul'a geldi. Kabakçı Mustafa'yı yakalayarak öldürttü. Saraya giderek III. Selim'i tahta çıkarmak istedi fakat IV. Mustafa tarafından öldürülen III. Selim'in cesedi ile karşılaştı.
*IV. Mustafa'yı tahttan indirerek II. Mahmud'u tahta çıkardı.
*Ülkedeki bütün ayanları İstanbul'a toplayıp, Sened-i İttifak'ın imzalanmasını sağladı.
*Nizam-ı Cedid ordusuna benzer Sekban-ı Cedid ordusunu kurdu.


Sened-i İttifak
*II. Mahmut ile ayanlar arasında imzalanan bu belgeye göre :
a) Ayanlar devlet otoritesini tanıyacak ve yapılacak ıslahatlara karşı çıkmayacaktır.
b) Buna karşılık ayanlar, bulundukları yerlerde devlet adına asker ve vergi toplayabilecekler.
*Sened-i İttifak ile ilk defa devlet, ayanların varlığını tanıdı. Bu durum devletin ayanlara bile söz geçiremeyecek durumda olduğunu gösterir. İlk defa Osmanlı padişahının yetkileri sınırlandırıldı.


II. Mahmut Dönemi
Askeri Alandaki Islahatlar
*Alemdar Mustafa Paşa'nın Kabakçı Mustafa'yı ortadan kaldırmasıyla tahta geçti.
*Osmanlı padişahları içinde askeri alanla birlikte diğer alanlarda da geniş boyutlu ıslahat yapan ilk Osmanlı padişahı oldu.
*Alemdar Mustafa Paşa'nın yardımları ile Sekban-ı Cedid ordusu yeniçerilerden tepki alınca, Eşkinci Ocağı'nı kurdu.
*1826'da Vaka-yi Hayriye olayı ile Yeniçeri Ocağı'nı kaldırdı.
*Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması üzerine Asakir-i Mansure-i Muhammediye adında yeni bir ordu kurdu.
UYARI : II. Mahmut, Osmanlı Devleti'nde Yeniçeri Ocağı'nı kaldırmaya cesaret eden ilk Osmanlı padişahı oldu. II. Mahmut ıslahatları Atatürk devrimlerine en yakın ıslahatlar olarak bilinmektedir. Atatürk'ün mezun olduğu İstanbul'daki Kara Harp Okulu onun zamanında yapılmıştır.


Yönetim Alanındaki Islahatlar
*Divan-ı Hümayun'u kaldırarak yerine, Nazırlık sistemi kuruldu.
*Sadrazam ve Şeyhülislam'ın yetkileri sınırlandırıldı.
*Müsadere sistemi kaldırıldı.
Müsadere : Osmanlı Devleti'nde devlet adamlarının veya zengilerin ya eceliyle ölmeleri ya da idam edilmeleri halinde, sahip oldukları mallara devlet tarafından el konulmasına "müsadere" denir. İlk defa Fatih Sultan Mehmet zamanında uygulanan bu yöntem, II. Mahmut tarafından kaldırılmıştır. Müsadere sisteminde kişilerin miras hakkı bulunmazdı. Sistemin kaldırılması ile miras bırakabilme hakkı doğmuş oldu.
*Taşra yönetiminde eyalet, liva ve kaza örgütlenmesine gidilerek, köy ve mahalle muhtarları atandı. Böylece ülke yönetiminin tek elden yürütülmesi amaçlandı.

Hukuk Alanındaki Islahatlar
*Meclis-i Vala-yı Ahkam-ı Adliye kuruldu.
*Dar 'uş Şura-yı Bab-ı ali oluşturuldu.
*Müsadere sistemine son verildi.

Toplumsal Alandaki Islahatlar
*İlk defa askeri amaçlı nüfus sayımı yapıldı.
*İlk defa posta ve karantina teşkilatları kuruldu.
*Sivil kılık kıyafet değişikliği yapıldı.
*Memurlara fes ve pantolon giyme zorunluluğu getirildi, maaş bağlandı.
*İlk resmi gazete olan Takvim-i Vakayi çıkarıldı.
*Padişah resimlerinin devlet dairelerine asılması geleneği başlatıldı.

Eğitim Alanındaki Islahatlar
*İlköğretim, zorunlu hale getirildi.
*Avrupa'ya ilk defa öğrenci gönderildi.
*Yüksek öğrenime öğrenci yetiştirmek amacıyla Rüştiye ve Mekteb-i Ulum-u Edebiye açıldı.
*Devlet memuru yetiştirmek için Mekteb-i Harbiye, askeri doktor yetiştirmek için Mekteb-i Tıbbiye açıldı.
*Bando okulu olarak Mızıka-yı Hümayun açıldı.
*Mekteb-i Maarif-i Adliye'nin açılması ile sarayda bulunan ve devlet memuru yetiştiren Enderun dönemi sona erdi.

 
Üst Alt