Konu Özeti Sınavlara Hazırlık Atatürk Dönemi Ekonomik Politikalar

Tarih Öğretmeni

Yönetici
Sultan
Katılım
13 Şub 2021
Mesajlar
4,638
Çözümler
1
Tepkime puanı
339
Puanları
83
Yaş
51
Konum
Türkiye
Web sitesi
www.tarihbilinci.com
Meslek - Branş
Tarih Öğretmeni
Atatürk Dönemi Ekonomik Politikalar

Osmanlı Devleti Neden Sanayileşemedi?
  • 1. Osmanlı Devlet Ekonomisinin, sürekli tarımsal üretim ve küçük sanayi üzerine kurulu olması
  • 2. Osmanlı Devleti'nin, Avrupadaki bilim ve teknik alanındaki gelişmeleri takip edememesi.
  • 3. Eğitimeve bilgi birikimine yeterli önem verilmemesi.
  • 4. Osmanlı Devleti'nin kurulduğu ilk yıllarda ekonominin daha çok, gazalardan elde edilen ganimete dayalı olması, ticarete gereken önemin verilmemesi.
  • 5. 1838'de imzalanan Balta Limanı Ticaret Antlaşması ile, başta İngiltere olmak üzere yabancılara iç pazarlarımızda serbest ticaret yapma hakkı verilmesi.
  • 6. Türklerin ticaretten koparak daha çok devlet memurluğunu tercih etmesi, bu alanın azınlıklar ve yabancıların eline geçmesi.
  • 7. 1854'te başlayan dış borçlanmanın artarak devam etmesi ve 1881'de Duyun-u Umumiye'nin kurulması üzerine devlete ait birçok gelirin, yabancı sermaye ve işletmelerin eline geçmesi.
İzmir İktisat Kongresi (17 Şubat 1923)
  • Kongre İzmir'de, işçi, çiftçi, tüccar ve sanayici kesiminden oluşan toplam 1135 temsilcinin katılması ile 17 Şubat 1923'te toplandı.
İzmir İktisat Kongresi'nin toplanma amacı :
  • 1. Ekonomik kalkınma için ortak hedeflerin saptanması
  • 2. Ekonomik hedeflere ulşamka için gerekli yöntem ve kaynakların saptanması
  • 3. Yeni Türkiye Devleti'nin ekonomik programının saptanması
  • 4. Siyasi bağımsızlık için şart olan ekonomik bağımsızlığın nasıl sağlanacağının belirlenmesi
  • Kongre sonunda alınan kararlar "Misak-ı İktisadi" olarak adlandırıldı.
Misak-ı İktisadi Kararları
  • 1. Öncelikle ham maddesi yurt içinde yetişen ve yetiştirilebilen sanayi dalları kurulacak.
  • 2. Kısa sürede küçük işletme ve el tezgahlarından büyük işletmelere geçilecek.
  • 3. Özel sektörün kuramadığı işletmeleri devlet kuracak
  • 4. Özel teşebbüse kredi sağlanacak bir banka kurulacak
  • 5. Dış rekabete dayanabilmek için sanayi bir bütün halinde kurulacak
  • 6. Yabancıların kurduğu tekellerden kaçınılacak
  • 7. Demiryolu inşaatı programa bağlanacak
  • 8. İşçi haklarını korumak amacıyla, kişilere sendika kurma hakkı tanınacak
  • 9. Vergi ve toprak reformu yapılacak
1923 - 1933 Yılları Arasındaki Ekonomik Gelişmeler

İzmir İktisat Kongresi'nden 1933 Yılına Kadar Görülen Gelişmeler :
  • 26 Ağustos 1924'te Türkiye İş Bankası kuruldu.
  • 19 Nisan 1925'te Türkiye Sanayi ve Maden Bankası kuruldu.
  • 1 Temmuz 1926'da, Kabotaj Kanunu yürürlüğe girdi.
  • 28 Mayıs 1926'da TBMM tarafından Teşvik- Sanayi Kanunu kabul edildi.
  • 1928 yılında, İktisat Bakanlığı kuruldu.
  • 1926 yılında İstatistik Genel Müdürlüğü kuruldu.
  • Osmanlı Devleti'nden kalma demiryolları yabancılardan satın alınarak yeni demiryolları yapıldı.
  • 17 Şubat 1925'te Aşar vergisi kaldırıldı.
UYARI : İzmir İktisat Kongresi'nde alınan kararlar gereği, 1926 yılında özel sektöre yönelik Teşvik-i Sanayi Kanunu (Sanayiyi Özendirme Yasası) kabul edildi. Fakat özel sektörün sermayesi ve gerekli kadrosu hazır olmadığından bu yasa başarılı olamadı.

1933 - 1938 Yılları Arasındaki Ekonomik Gelişmeler
  • 1933 - 1938 yılları arasında, İzmir İktisat Kongresi'nde alınan Misak-ı İktisadi kararlarının temel amacı olan özel girişimciyi sanayi alanına çekmek mümkün olmadı.
  • 1926 yılında çıkartılan Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun başarılı olamaması üzerine, sanayileşmenin devlet eliyle yürütülmesine karar verildi.
  • 1933 yılında Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı hazırlandı.
  • Bu dönemde, Sümerbank önderliğinde büyük bir dokuma sanayi kuruldu.
  • 1936 yılında İkinci Beş yıllık Sanayi planı hazırlandı.
  • Bu dönemde; madencilik, elektrik santralleri, gıda, kimya, deniz ulaşımı, makina sanayi, deri sanayi gibi alanlarda birtakım planlar yapıldı.
  • 1935'te Maden Tetkik Arama Enstitüsü kuruldu.
  • 1937'de Etibank önderliğinde Türkiye'nin ilk demir çelik fabrikası Karabük'te açıldı.
  • 1938'de başlayan İkinci Dünya Savaşı nedeniyle İkinci Beş Yıllık Sanayi planı tamamlanamadı.
 
Son konular
  • Tarih Öğretmeni
    Atatük İlkeleri
  • Üst Alt